43, 5.

Janusz Heitzman

Zaburzenia snu – przyczyna czy skutek depresji?             499-511

Sleep disturbances - cause or result of depression 499-511

Streszczenie

Zaburzenia snu są bardzo czułym wskaźnikiem pozwalającym na zidentyfikowanie różnych schorzeń psychicznych a zwłaszcza depresji. Niezależnie od samego charakteru zaburzeń snu, ich występowanie może świadczyć tak o początku zachorowania na depresję jak i o ustąpieniu tej choroby. Mechanizm zaburzeń snu wydaje się być bardzo mocno powiązany z fizjologią depresji. Zaburzenia snu, wśród zmienionych w depresji parametrów fizjologicznych, neuroendokrynnych i behawioralnych, odgrywają w ostatnich latach coraz bardziej eksponowaną rolę. Przyczyniło się do tego bliższe zidentyfikowanie zaburzeń rytmu dobowego tak w dużej depresji (MDD), dwubiegunowej (BD) czy sezonowej (SAD) oraz stwierdzenie zależności pomiędzy obniżonym nastrojem a zmianami w rytmie i poziomie wydzielania melatoniny. Również odkrycie innowacyjnej substancji mającej korygować zaburzony rytm dobowy (agomelatyny), stanowi znaczący postęp w poszukiwaniu skutecznej metody leczenia depresji. Warto bliżej przyjrzeć się bliżej jej regulującemu wpływowi na zakłócenia rytmu dobowego, co ma skutkować nie tylko efektem przeciwdepresyjnym, ale zauważalną poprawą architektury snu i funkcjonowania w ciągu dnia.

Summary

Sleep disturbances are a very sensitive indicator, which allows identifying various psychic

illnesses, especially depression. Irrelevant of the very nature of sleep disturbances, their presence can tell us about the onset of depression or its ending. The mechanism of sleep disturbances seems to be tightly bound with the physiology of depression. Besides physiological, neuroendocrine and behavioural parameters, which are altered in depression, sleep disturbances play a more exposed role in the recent years. This has been brought about by a better identification of daily rhythm disorders in major depressive disorder (MDD), bipolar disorder (BD) or seasonal affective disorder (SAD) and the discovery of a correlation between lowered mood and changes in the rhythm and level of melatonine secretion.

Also, the discovery of the substance which is supposedly correcting the disordered circadian rhythm (agomelatine), means a step forward in the search for an effective treatment of depression. It is worthy to look closer into its regulatory effect on the disordered circadian rhythm, which is not only to give an antidepressive effect, but in a visible improvement of sleep architecture and functioning during the day.

 

 

Tomasz Zyss

Podobieństwa i różnice między depresją a padaczką – próba porównania             513-527

Similarities and differences between depression and epilepsy - a comparison trial 513-527

Streszczenie

Przedkładana praca dokonuje wstępnej próby porównania między dwoma zaburzeniami: depresją (względnie zaburzeniami afektywnymi) i padaczką. Mimo określonych różnic fenotypowych determinujących przynależność diagnostyczno-klasyfikacyjną istnieje szereg podobieństw lub też elementów wspólnych między oboma grupami zaburzeń. Szczególne znaczenie przypisano podłożu względnie zjawiskom bioelektrycznym towarzyszącym padaczce i depresji. Aktualna wiedza w zakresie biochemicznego i strukturalnego podłoża depresji jest szeroka i dość dobrze poznana. W przeciwieństwie do niej dość ubogo wyglądają badania nad bioelektrycznymi uwarunkowaniami zaburzeń depresyjnych, mimo, iż zjawiska bioelektryczne - obok procesów biochemicznych - są immanentną cechą komórek nerwowych. Obecnie - może poza zjawiskiem rozniecania - brak jest teorii czy hipotez etiopatogenetycznych próbujących tłumaczyć genezę depresji (zaburzeń afektywnych) zaburzeniem funkcji bioelektrycznych w neuronach. Pewne zjawiska bioelektryczne towarzyszące różnym postaciom terapii przeciwdepresyjnej (np. wpływ na próg drgawkowy) uznawane są za przypadkowy efekt uboczny lub też nie posiadający znaczenia klinicznego. Przeprowadzona analiza wskazuje na konieczność intensyfikacji badań eksperymentalnych i klinicznych nad wyjaśnieniem roli zjawisk bioelektrycznych w patomechanizmie zaburzeń depresyjnych.

Summary

The submitted paper is a preliminary trial of comparison between two illnesses: depression (or affective disorders) and epilepsy. Despite specific phenotypical differences determining the diagnostic and classification belongings - there are a lot of similarities or common elements between both groups of disorders. Special stress was put on the bioelectrical background or phenomena accompanying epilepsy and depression. Current knowledge about biochemical and structural background of depression is wide and enough well recognized. In contrast, studies on bioelectric conditions of depressive disorders are quite poor, despite the fact that the bioelectric phenomena are - beside biochemical processes - the immanent feature of nervous cells. Currently - apart from the kindling phenomenon - there is a lack of theories or hypotheses trying to explain the origin of depression (affective disorders) with perturbation of bioelectrical functions in neurons. Certain bioelectrical phenomena accompanying the different forms of antidepressant therapy (e.g. changing in the threshold level) are recognized as accidental side effects or not possessing the clinical meaning. The analysis conducted shows a necessity of intensifying experimental and clinical investigations over explaining the usefulness of the electric phenomena in the pathomechanism of depressive disorders.

 

 

Tomasz Zyss

Zabiegi elektrowstrząsowe i zjawisko rozniecania w depresji             529-543

Electroconvulsive treatment and phenomenon of kindling in depression    529-543

Streszczenie

Oprócz leczenia farmakologicznego zabiegi elektrowstrząsowe są najpoważniejszą formą leczenia zaburzeń depresyjnych. Wprawdzie zabiegi EW prowadzą w mózgu do wyzwolenia czynności napadowej, ostatecznie sama drgawkowa stymulacja elektryczna EW doprowadza jednak do ujawnienia się efektu przeciwdrgawkowego (choćby pod postacią: podwyższenia progu drgawkowego).

Przedkładana praca zajmuje się jednak innym mechanizmem neurofizjologicznym jakim jest rozniecanie. Zjawisko to opisane w latach 60. XX wieku polega na indukowaniu spontanicznej czynności napadowej w wyniku podprogowej stymulacji mózgu. Ten sam efekt uważany jest za jeden z (możliwych) podstawowych mechanizmów powstawania nie tylko padaczki, co niektórych zaburzeń natury psychiatrycznej, w tym depresji (względnie zaburzeń afektywnych). Z drugiej jednak strony zabiegi EW - będące stymulacją ponadprogową - nie powinny móc wytwarzać procesu rozniecania, a niektórzy wątpią w możliwość występowania rozniecania u ludzi. Praca dyskutuje możliwe związki między fizykalną terapią - jaką są zabiegi EW - a zjawiskiem rozniecania, oraz prezentuje możliwe ich implikacje.

Summary

Except for pharmacotherapy - electroconvulsive treatment ECT is the most important therapy form of depressive disorders. Although ECT elicits a paroxysmal activity in the brain, the convulsive electric stimulation ECT leads however at least to a anti-convulsive effect (e.g.: elevation of the threshold level).

The submitted work undertakes a trail of analysis about kindling - another neurophysiological mechanism. This phenomenon was described in sixties of the 20th century and depends on inducing of spontaneous paroxysmal activity as a result of the subthreshold brain stimulation. The same effect is taken as one of the (possible) basic pathomechanisms not only of epilepsy, but also of some psychiatric disorders., e.g. depression (or affective disorders). On the second hand - the ECT is a suprathreshold stimulation and should not be able to produce the process of kindling. Some doubt in the possibility of kindling occurrence in the human species. The work discusses the possible relationships between physical therapy such as ECT and the phenomenon of kindling, as well as it presents their possible implications.

 

 

Janusz Heitzman, Magdalena Solak

Zespół objawów odstawiennych po lekach antydepresyjnych w badaniach naukowych - implikacje dla lekarzy i pacjentów             545-555

Antidepressant discontinuation syndrome in clinical and laboratory studies - implications for clinicians and patients 545-555

Streszczenie

Czas trwania leczenia i dawka przy której leczenie lekami antydepresyjnymi może być traktowane za zakończone wydaje się być kluczowym czynnikiem predykcyjnym objawów odstawiennych. Badania jakie przeprowadzono na modelach zwierzęcych, które miały wyjaśnić mechanizm tego klinicznego problemu, okazały się poważnym wyzwaniem, bowiem mniej niż połowa wszystkich pacjentów doświadcza jakichkolwiek objawów po odstawieniu leczenia, a i wiele z nich jest subiektywnych. Wiadomo, że objawy odstawienia po lekach antydepresyjnych mogą pojawić się z powodu nagłego obniżenia dostępności serotoniny kiedy leczenie jest nagle przerywane. Wysoce prawdopodobnym jest, że dyskomfort związany z odstawieniem leku może być mediowany jedynie przez receptory serotoninowe. Choć główną rolę w uwalnianiu serotoniny przypisuje się różnym specyficznym układom receptorowym w mózgu, to próby wyjaśnienia tego zjawiska opierają się na pewnym poziomie spekulacji. Brane są pod uwagę co najmniej trzy układy liczące się w symptomatologii: serotoninergiczny, noradrenergiczny, cholinergiczny oraz możliwe interakcje między nimi. W pracy dokonano przeglądu zarówno badań klinicznych jak i laboratoryjnych, których wyniki mają wpływ na decyzje lekarzy dotyczące wyboru leków, sposobu ich odstawiania oraz samopoczucie pacjentów. Praca ta jest kontynuacją poprzedniej pt. " Zespół odstawienia po lekach antydepresyjnych- problem dla lekarza i pacjenta" (Psychiatria Polska 2007, tom XLI, numer 5).

Summary

The rate at which the antidepressant drug is terminated and the duration of treatment appear

to be key factors in predicting discontinuation symptoms. The development of animal models to explain the mechanisms of this clinical problem has proved challenging, because less than half of all the patients experience any discontinuation symptoms, many of which are subjective. One explanation is that antidepressant discontinuation symptoms may arise from the rapid decrease in serotonin availability when treatment ends abruptly. It would appear that discontinuation discomfort may not be mediated exclusively through serotonin receptors, given the major regulatory role serotonin exerts on a number of specific chemical receptor systems in the brain. As a result, attempts to explain the determinants of this phenomenon rely on a certain level of speculation. The article discusses the three systems most likely to account in the symptomatology - the serotonin, the norepinephrine, and the cholinergic systems - and the possible interactions among them. Those clinical and laboratory studies were reviewed, which have influence on clinicians decisions about choosing drugs, the way of its discontinuation and patients general feeling. This article is continuation of our latest paper "Antidepressant discontinuation syndrome - a problem for the clinician and the patient".

 

 

Magdalena Chojnacka

Przegląd badań efektywności terapii poznawczo-behawioralnej w zaburzeniach lękowych uogólnionych u osób w podeszłym wieku  557-569

Cognitive-behavior therapy for late-life generalized anxiety disorder: literature overview 557-569

Streszczenie

Spośród szeroko występujących zaburzeń lękowych u osób w podeszłym wieku zaburzenia lękowe uogólnione (generalized anxiety disorder - GAD) są najczęstsze, jednak stosunkowo rzadziej rozpoznawane i znacząco mniej przebadane, m.in. ze względu na nieco odmienny obraz kliniczny zaburzenia oraz trudności metodologiczne. W artykule zwrócono uwagę na specyfikę GAD w populacji ludzi starszych. W leczeniu tego zaburzenia farmakoterapia jest niewystarczająco efektywna i zaleca się też stosowanie metod niefarmakologicznych. Jedną z nich jest terapia poznawczo-behawioralna (cognitive-behavioral therapy - CBT). Niniejszy artykuł zawiera przegląd badań efektywności CBT w GAD u osób starszych. Przedstawia też modyfikacje standardowej CBT uwzględniające liczne czynniki i odmienności charakterystyczne dla wieku podeszłego.

Summary

Of the pervasive anxiety disorders diagnosed in late life, generalized anxiety disorder (GAD) is the most prevalent. However GAD often goes unrecognised and untreated because of different clinical presentation in the elderly. Anxiety is also substantially less well studied than other forms of geriatric psychopathology. This dearth of research may result from methodological difficulties. In this paper, the clinical features of GAD among older adults are described. Psychotropic medication is the most common treatment for GAD but is not good enough and psychological treatments for GAD in older adults that are highly preferable and safer have been advocated. One of them is cognitive-behavioral therapy (CBT). In this article, literature investigating the potential usefulness of cognitive-behavioral treatments among older adults with well-diagnosed GAD is reviewed. Then, attention is given to enhancements to standard CBT, which take into account many factors and differences specific of the older cohort.

 

 

Anna Potoczek

Zespół lęku napadowego i płeć chorych a obecność doznanych urazów psychicznych             571-580

Panic disorder and gender of patients versus the presence of profound psychological trauma 571-580

Streszczenie

Zbadano psychiatrycznie grupę 75 pacjentów z rozpoznaniem nasilonego zespołu lęku napadowego i dokładnie zanalizowano umiejscowienie w czasie, kontekst i zawartość różnego rodzaju urazów psychicznych, które miały miejsce w życiu pacjentów.

Metody: Zbadano 75 pacjentów w tym 53 kobiety (71%) i 22 mężczyzn (29%). Średni wiek wynosił 44,68 lat (SD=12,68), a średni czas trwania choroby wynosił 5,19 lat (SD=6,22). Do badania użyto kwestionariuszy: Mini International Neuropsychiatric Interview, wersja polska 5.0.0; Skali Paniki i Agorafobii, Inwentarza Depresji Becka i Ankiety Życiorysowej.

Wyniki: W badanej grupie kobiety stanowiły znaczącą większość (71%). Tak znaczna przewaga chorych kobiet względem chorych mężczyzn może wiązać się z doznaniem specyficznego urazu psychicznego, polegającego na czynnej opiece nad poważnie chorą/umierającą bliską osobą, który wystąpił w okresie dorosłości. Ten rodzaj urazu psychicznego może mieć znaczenie w etiologii zespołu lęku napadowego. Kobiety są na tego rodzaju uraz narażone częściej niż mężczyźni z powodu pełnionej przez siebie roli społecznej.

Wnioski: Jest możliwe, że uraz psychiczny polegający na czynnej opiece nad ciężko chorą/umierającą bliską osobą ma wpływ na ujawnianie się, dynamikę przebiegu i nasilenie zespołu lęku napadowego.

Summary

Background: The author examined psychiatrically a group of 75 patients suffering from severe panic disorder. The special interest of the study was the careful analysis of the time, context and content of different psychological traumas that the patients had throughout their lives.

Methods: The author examined 75 patients suffering from panic disorder during ambulatory treatment. There were 53 women (71%) and 22 men (29%). The average age was M=44.68 years (SD=12.68), and average duration of illness was M=5.19 years (SD=6.22). Mini International Neuropsychiatric Interview, Polish version 5.0.0, Panic and Agoraphobia Scale, Beck's Depression Inventory and Life Inventory were used.

Results: In the group of 75 patients with severe panic disorder, women were majority (71%). It may be due to specific trauma of suffering and/or death of an emotionally close person, which occurred in adulthood. This trauma may have impact on the aetiology of panic disorder. Women are more exposed to this sort of trauma due to their social role.

Conclusion: It is possible, that psychological trauma affects the development, course and severity of panic disorder.

 

 

Joanna Pawlak, Joanna Gazda, Janusz Rybakowski

Fobia wiatru (ankraofobia) – jako szczególna postać fobii specyficznej. Opis przypadku             581-592

Wind phobia (ancraophobia) - as an example of simple phobia. The case report 581-592

Streszczenie

Celem pracy jest przedstawienie fobii specyficznych, ze szczególnym uwzględnieniem fobii związanej z elementami środowiska naturalnego, w aspekcie ich pozycji nozologicznej w systemie ICD-10 i DSM-IV, współczesnych poglądów na etiologię i patogenezę lęku fobijnego oraz dostępnych metod leczenia. Wśród czynników współodpowiedzialnych za powstanie objawów fobii specyficznej bierze się pod uwagę uwarunkowania genetyczne, niekorzystne czynniki środowiskowe we wczesnym dzieciństwie i konflikty wewnątrzpsychiczne pacjenta. W pracy przedstawiono także wyniki badań obrazowych mózgu pacjentów cierpiących na fobie specyficzne i aspekty ewolucyjne, które mogły przyczynić się do utrwalenia w populacji cech związanych z zaburzeniami lękowymi. Badania epidemiologiczne wskazują na znaczne rozpowszechnienie fobii specyficznych. Za podstawowa metodę leczenia fobii specyficznych uznaje się psychoterapię: dużą skuteczność wykazuje zastosowanie ekspozycji in vivo i metody behawioralno-poznawcze. Część poglądową uzupełnia opis przypadku fobii przed wiatrem (ankraofobia), leczonej w warunkach szpitalnych. Obserwacja kliniczna pozwoliła na określenie szczegółowej symptomatologii zaburzenia i wybór leczenia farmakologicznego uzupełniającego psychoterapię. U opisywanego pacjenta uzyskano istotna poprawę po zastosowaniu skojarzonego postępowania psychoterapeutycznego, w konwencji psychoanalitycznej, oraz paroksetyny w dawce 20 mg/dobę.

Summary

The subject of the paper is the presentation of simple phobias, with particular attention to those connected with natural environment, their classification according to ICD-10 and DSM-IV systems, current views on aetiology and pathogenesis of phobic fear, as well as treatment methods. Among pathogenic factors of simple phobia, genetic predisposition, harmful environmental factors in early childhood and intrapsychic conflicts have been considered. In the paper, the results of neuroimaging studies in phobic patients were also presented as well as evolutionary aspects leading to persisting predisposition to phobic traits in the population. Epidemiologic studies point to a marked prevalence of simple phobias. Psychotherapy is regarded a basic treatment method for simple phobias: in-vivo exposure and cognitive-behavioral therapy have been proved effective. The case report of a hospitalized patient with wind phobia (ancraophobia) supplements the theoretical part. Clinical observation allowed for a detailed identification of symptoms of the disorder and selection of pharmacological treatment complementary to psychotherapy. A substantial improvement has been obtained in the patient described after combination treatment with psychoanalytic therapy and paroxetine, 20 mg per day.

 

 

Michał Błachut, Katarzyna Sołowiów, Aleksandra Janus, Jerzy Ruman, Agnieszka Cekus, Jerzy Matysiakiewicz, Robert Hese

Przypadek pacjenta uzależnionego od ketaminy             593-599

A case of ketamine dependence 593-599

Streszczenie

Ketamina jest szybko działającym, stosowanym od ponad 40 lat środkiem znieczulającym. Jest antagonistą receptorów NMDA i muskarynowych, agonistą receptorów opioidowych µ oraz receptorów δ. Mechanizm działania ketaminy polega na selektywnym hamowaniu struktur czuciowych mózgu oraz pobudzaniu układu limbicznego i wzgórza wzrokowego. Do zaburzeń psychicznych występujących po użyciu ketaminy zalicza się: pobudzenie psychoruchowe, omamy wzrokowe, stany osłupienia, zaburzenia świadomości. Od lat sześćdziesiątych XX wieku obserwuje się również używanie ketaminy w celach niemedycznych. Autorzy opisują przypadek 52-letniego mężczyzny uzależnionego od ketaminy od 15 lat, który zgłosił sią do szpitala w celu obserwacji i leczenia objawów zespołu abstynencyjnego związanego z odstawieniem przewlekle stosowanej substancji. Na podstawie przeprowadzonych badań, zebranego wywiadu oraz obserwacji szpitalnej rozpoznano zespół uzależnienia od ketaminy osoby z zaburzeniami osobowości. Nie obserwowano objawów somatycznych zespołu abstynencyjnego, pacjent skarżył się na niepokój i zaburzenia snu. W leczeniu stosowano diazepam, karbamazepinę i preparaty wielowitaminowe. Motywowano pacjenta do zaprzestania używania ketaminy. Opis przypadku i podawane przez chorego objawy porównano z innymi doniesieniami na ten temat.

Summary

Ketamine is a rapid-acting anaesthetic agent which has been used for over 40 years. It is an antagonist of N-methyl-D-aspartate (NMDA) receptors and agonist of mu and sigma opiate receptors. Ketamine acts through inhibition of sensory parts in the brain and stimulation of the limbic system and optic thalamus. The most common psychiatric disorders observed after the use of ketamine are: psychomotor agitation, hallucinations, status of stupor, consciousness

disorders. There are observed cases of non-medical use of ketamine since the sixties of the 20th century. The authors describe the case of a 52 year old man who has been addicted to ketamine for 15 years. The patient was admitted to hospital to observe and treat the withdrawal

syndrome as an effect of abrupt discontinuation of a chronically abused substance. On the ground of medical examinations, standard tests, anamnesis and hospital observation, ketamine dependence syndrome of a person with personality disorders was recognized. There was no somatic symptoms of withdrawal syndrome observed. The patient complained of sleep disorders and anxiety. Diazepam, carbamazepine and vitamins was used during treatment. The patient was motivated to stop using ketamine. This case and the described symptoms were compared with others articles.

 

 

Józef Kocur, Wiesława Trendak

Podwójna diagnoza a opiniowanie sądowo-psychiatryczne             601-609

Double diagnosis and forensic psychiatric opinion 601-609

Streszczenie

Uzależnienie od alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej może występować równolegle z innymi chorobami lub zaburzeniami psychicznymi. Dochodzi wówczas do współwystępowania i wzajemnej interakcji dysfunkcji typowych dla uzależnienia i dla towarzyszących im innych zaburzeń psychicznych. Z tego powodu obrazy kliniczne takich stanów (podwójna diagnoza) są zwykle mało specyficzne, mają nietypowy przebieg, sprawiają też trudności diagnostyczne i terapeutyczne. Szczególnym aspektem tych trudności może być problem badania i orzekania sądowo-psychiatrycznego osób z podwójną diagnozą. Wynika to z faktu, że sądowo-psychiatryczna ocena stanu psychicznego takich osób wymaga uwzględnienia bardzo złożonej sytuacji klinicznej i prawnej, spowodowanej interferencją różnych etiopatogenetycznie i klinicznie zaburzeń. Sprawia to, że trzeba dokonywać oceny kompleksowej, a odniesienia do poczytalności lub innych przejawów funkcjonowania w ramach obowiązującego prawa, powinny wynikać przede wszystkim z analiz dotyczących bezpośredniego wpływu stwierdzonych zaburzeń na stan chorych z podwójną diagnozą. Aspekt sądowo-psychiatryczny zaburzeń związanych z podwójną diagnozą jest o tyle istotny, że w tej grupie osób istnieje stosunkowo wysokie ryzyko występowania zachowań stanowiących zagrożenie dla porządku prawnego.

Summary

Addiction to alcohol or any other psychoactive substance can run parallel with other diseases or mental disorders. One can then observe co-occurrence and mutual interaction of dysfunctions typical of addiction and of other mental disorders that accompany addiction. That is why, clinical pictures of such states (double diagnosis) are usually less unique, have an unusual course and cause diagnostic and therapeutic difficulty. The problem of forensic psychiatric opinion and treatment of people with a double diagnosis is another aspect of these difficulties. It is caused by the fact that forensic psychiatric assessment of the mental state of such people requires taking into consideration a very complex clinical and legal situation triggered by the interference of various ethiopathogenetic and clinical disorders. It leads to the need for complex evaluation and reference to sanity or other signs of functioning within the current law should result, first of all, from the analyses directly pertaining to the influence of the diagnosed disorders on the state of patients with double diagnosis. The forensic psychiatric aspect of disorders connected with double diagnosis is particularly significant as there is a relatively high risk of behaviours posing a threat to public order in this group of patients.

 

 

Danuta Hajdukiewicz

Zmienione unormowania powoływania biegłych lekarzy w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie  611-617

New legal regulations concerning appointment of forensic experts in legal incapacity 611-617

Streszczenie

Cel: Ustawa zmieniająca - Kodeks postępowania cywilnego, (weszła w życie z dniem 7 października 2007 r.) wprowadziła w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie zamienne powoływanie "biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa", co budzi sprzeciw psychiatrów, biorąc pod uwagę odmienne kompetencje tych specjalistów i oczekiwania kodeksowe mieszczące się w zakresie wiedzy i kompetencji psychiatrów. Uświadomienie tego lekarzom obu specjalności i prawnikom jest celem tej pracy.

Dotychczasowe unormowania prawne: art. 553. k.p.c. bez żadnych wątpliwości stwierdzał, że "osoba, która ma być ubezwłasnowolniona, musi być zbadana przez jednego lub więcej biegłych lekarzy psychiatrów", zatem i dotychczasowa treść art. 554. § 1. k.p.c., jakkolwiek nie wymieniała specjalności biegłych, nie budziła wątpliwości, że chodzi o biegłych psychiatrów. Obecnie "osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa" (art. 553 § 1. k.p.c.), natomiast § 2. tegoż artykułu określa szczegółowo zakres ocen, które mają znaleźć się w opinii biegłego, a które niewątpliwie leżą w kompetencji lekarza psychiatry, podobnie jak wnioskowanie o konieczności obserwacji. Tymczasem aktualna treść art. 554. § 1. k.p.c. (analogiczna do poprzedniej) nie pozwala na zdecydowane przyjęcie, jakiej specjalności dwaj biegli lekarze będą o takiej konieczności wnioskować.

Wnioski: 1) W postępowaniu o ubezwłasnowolnienie powinien wypowiadać się biegły lekarz psychiatra i ew. biegły psycholog. 2) Wniosek o konieczności obserwacji w zakładzie leczniczym powinni stawiać dwaj biegli psychiatrzy. 3) Do czasu przeprowadzenia zmiany w tych unormowaniach, lekarz neurolog ma prawo odmówić podjęcia się czynności biegłego, ze względu na konieczność wypowiadania się w specjalności wykraczającej poza zakres jego kompetencji. 4) Wskazana była by zmiana terminu "niedorozwój umysłowy" na aktualnie obowiązujący w ICD-10 upośledzenie umysłowe.

Summary

Aim. The Statue changing the Code of Civil Procedure enforced interchangeable calling of psychiatrist or neurologist as a medical expert for proceedings concerning the incapacitated

which aroused objection from psychiatrists because of separate competencies for these specialists and the expectations on the professional code relating to the field of knowledge and competency of a psychiatrist. The purpose of this article is to raise awareness of physicians of both specialisations and lawyers. The preceding legal regulations: art. 553 of the Civil Code without any doubt state that, the person to be incapacitated has to be examined by one or more forensic psychiatrists. Till now, the content of art. 554 par. 1 of Code of Civil Procedure did not mention specialization in any way, which leaves doubt that it refers to a psychiatry expert. Currently, the person whom the application for legal incapacitation involves, has to be examined by a psychiatry or neurology expert, as well as psychologist (553 par. 1), while par. 2 determines in details the scope of assessment, which should be in a forensic opinion, and doubtlessly they are in competency of the psychiatrist, similarly as moving a proposal of necessity of observation. Conclusions. 1. The psychiatry expert and if need be, a psychologist expert should provide an opinion during proceedings concerning incapacity. 2. Proposal for the necessity of forensic observation should be moved by 2 psychiatry experts. 3. Henceforth, until this legal regulations is amended, the neurologist has a right to deny taking on the expert function due to a necessity to express an opinion in a specialisation overstepping his/her competence. 4. The term "mental deficiency" should be changed to "mental retardation" in force with ICD-10.

 

OMÓWIENIA i KOMUNIKATY 

ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 0,884)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP