47; 1

PSYCHIATRIA POLSKA 1/2013


PANEL REDAKCYJNY: http://www.editorialsystem.com/pp/

Najnowsze zeszyty Psychiatrii Polskiej - pełne teksty 

Recent issues of Psychiatria Polska (Polish Psychiatry) - Polish fulltexts  

PSYCHIATRIA POLSKA 2013; VOL. 47, NR. 1

READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English & Polish abstracts - click here

French - click here Russian - click here

German - click here


Wydawanie czasopisma współfinansowane ze środków programu INDEX PLUS
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego


FREE ACCESS TO SELECTED ENGLISH FULLTEXTS


44 ZJAZD PSYCHIATRÓW - INFORMACJA


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 5–16

Agnieszka Stetkiewicz-Lewandowicz, Alina Borkowska
Badania neuropsychologiczne u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca
FREE ENGLISH FULLTEXT: Neuropsychological tests in a group of patients with ischaemic heart disease
Streszczenie
Cel badań: Choroba niedokrwienna serca (ChNS) jest jednym z głównych czynników śmiertelności i niepełnosprawności ludzi w Polsce jak i na świecie. ChNS może zwiększać ryzyko dysfunkcji poznawczych, a jednocześnie, jak wskazują badania, obniżony wynik testów neuropsychologicznych pozwala przewidzieć wystąpienie epizodów wieńcowych.
Celem pracy było oszacowanie czy/ i w jakim stopniu u pacjentów z ChNS występują zaburzenia pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych oraz pamięci deklaratywnej słuchowej, zarówno bezpośredniej, jak i odroczonej, a także sprawności uczenia się werbalnego.  
Metody: zastosowano Test Sortowania Kart Wisconsin (Wisconsin Card Sorting Test - WCST), oraz Test uczenia 15 słów Reya (Rey Auditory Verbal Learning Test-RAVLT).
Wyniki: Grupa pacjentów z ChNS charakteryzowała się istotnie statystycznie gorszym wykonaniem WCST niż grupa kontrolna (p<0,01). Grupa badana uzyskała również gorsze wyniki w Teście Uczenia 15 słów Reya. Otrzymane rezultaty pozwoliły na stwierdzenie,  że badani z ChNS prezentują istotne zaburzenia funkcji poznawczych takich jak pamięć operacyjna i funkcje wykonawcze związane z czynnością kory przedczołowej mózgu  i hipokampa, oraz dysfunkcje pamięci bezpośredniej i odroczonej, które nie występują w grupie kontrolnej.
Wnioski: Zaburzenia funkcji wykonawczych i pamięci operacyjnej są szczególnie niebezpieczne w grupie chorych z ChNS, ponieważ powodują problemy ze zrozumieniem, przyswajaniem  i przywoływaniem informacji i mogą być w znacznym stopniu odpowiedzialne za nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich i ryzyko ponownych epizodów wieńcowych. Ze względu na powagę konsekwencji zaburzeń poznawczych konieczne wydaje się uwzględnienie badań przesiewowych funkcji kognitywnych u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, a także wdrożenie odpowiednich programów neurorehabilitacyjnych.
Summary
Aim. Ischaemic heart disease (IHD) tops the list of sick and death rates all over the world. IHD brings the risk of central nervous system disturbances. On the other hand lower neuropsychological tests results enable to predict cardiac relapse. We assess the neuropsychological function such as working memory and executive functions, associated with prefrontal cortex activity, as well as direct and delayed verbal memory in patients with ischemic heart disease vs. healthy subjects.
Methods. The following neuropsychological tests were applied in the study for evaluation of cognitive functions: the Wisconsin Card Sorting Test (WCST) and the Rey Auditory Verbal Learning Test (RAVLT).
Results. In the patients with IHD a significant intensification of cognitive dysfunctions (working memory and executive dysfunctions also immediate and delayed memory) was observed in comparison with the control group of healthy subjects.
Conclusions. Cognitive dysfunctions are widespread effect among IHD patients. Working memory and executive functions disturbances are especially dangerous in this group because they can result in problems with understanding, learning new information and difficulties in following medical recommendations which may cause consecutive hospitalisations. The seriousness of cognitive disturbances consequences motivate to evaluate all patients and initiate neurocognitive rehabilitation programs when needed.
Słowa klucze: choroba niedokrwienna serca, dysfunkcje neuropsychologiczne, zaburzenia pamięci operacyjnej
Key words: ischaemic hart disease, neuropsychological dysfunctions, working memory disorders


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 17–31

Beata Augustyńska, Aleksander Araszkiewicz, Alina Woźniak, Grażyna Odrowąż-Sypniewska, Marzena Gruszka, Sławomir Manysiak, Monika Wiłkość, Wojciech Kosmowski
Ocena metabolizmu tkanki kostnej u kobiet uzależnionych od alkoholu z zastosowaniem markerów obrotu kostnego – osteokalcyny i ctx
FREE ENGLISH FULLTEXT: The assessment of metabolism of bone tissue as changes in concentration of biochemical markers of bone turnover in inpatient alcohol dependent women
Streszczenie
Cel. Ocena metabolizmu tkanki kostnej u kobiet uzależnionych od alkoholu i wpływ dysfunkcji wątroby na procesy kościotworzenia i resorpcji kości.
Metoda. Zbadano 50 kobiet uzależnionych od alkoholu, wykonano oznaczenia biochemicznych wskaźników metabolizmu tkanki kostnej – ctx i osteokalcyny, oraz aktywności AST i ALT, stężenie bilirubiny i hormonów płciowych. Pacjentki podzielono na dwie grupy: o wkraczających poza zakres wartości referencyjnych aktywnościach AST, ALT i stężeniu bilirubiny oraz o wartościach tych parametrów w granicach referencyjnych.
Wyniki. U kobiet z dysfunkcją wątroby wykazano istotnie niższe stężenie ctx i osteokalcyny oraz istotnie wyższe stężenie FSH2, FSH3 i LH3, granicznie niższe stężenie ES2 wobec kobiet o prawidłowo funkcjonującej wątrobie. U kobiet z dysfunkcją wątroby wykazano brak korelacji ctx i osteokalcyny.
Wnioski. W grupie kobiet z dysfunkcją wątroby wykazano zakłócenie równowagi procesów kościotworzenia i resorpcji kości. Obserwowana  w pracy własnej zależność między stężeniem hormonów płciowych i uszkodzeniem wątroby przekłada się na procesy  metabolizmu  tkanki kostnej. Wyrazem tego jest znamiennie niższe stężenie ctx i osteokalcyny u kobiet z  dysfunkcją wątroby wobec kobiet o prawidłowo funkcjonującej wątrobie.
Summary
Aim. The aim of this study was the assessment to of metabolism of bone tissue as changes in concentration of biochemical markers of bone turnover in inpatient alcohol dependent women.
Methods. The studied group consisted of 50 alcohol dependent female patients who were divided in two groups: one with an activity of AST or ALT above referential values and level of bilirubin and the second one with the activity of transaminases and level of bilirubin within referential values. The level of sex hormones and markers of bone turnover such as osteocalcin and collagen cross laps (ctx) were indicated.
Results. In the group with an AST, ALT or BIL above referential values, the concentration of FSH in the ovulation phase and luteal phase as well as LH in luteal phase was significantly higher, while ctx and osteocalcin was lower compared to the group with AST, ALT or BIL within referential values. The mean concentrations of FSH in follicular phase and luteal phase as well as LH in the luteal phase and progesterone in the follicular phase were increased in the group of patients with AST, ALT or BIL above referential values. The positive correlation between levels of ctx and osteocalcin was found which suggests a balance between processes of bone formation and bone resorption in the whole group while a lack of such correlation was observed in patients with AST, ALT or BIL above referential values.
Conclusions. The results obtained indicate the multidirectional and mutual relations between the alcohol abuse, liver function, bone turnover and activity of endocrine system.
Słowa klucze: uzależnienie od alkoholu, alkoholowa choroba wątroby, metabolizm tkanki kostnej, hormony płciowe, płeć żeńska
Key words: alcohol abuse, alcoholic liver disease, bone turnover, female sex hormones.


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 31–40

Ewa Mojs, Marta Czarnecka-Iwańczuk, Maria Danuta Głowacka
Poziom lęku jako stanu i jako cechy oraz depresji we wczesnym połogu – doniesienie wstępne
FREE ENGLISH FULLTEXT: The level of anxiety and depression in the early puerperium – preliminary communication
Streszczenie
Wstęp. Urodzenie dziecka jest zarówno doświadczeniem radosnym, jak i stresującym. To stresujące wydarzenie życiowe powoduje rożne emocje pojawiające się z różnym natężeniem u matek, jednym z nich jest depresja poporodowa. Jakkolwiek depresja poporodowa wiedzie prym w badaniach w ciągu ostatnich lat, tak niektórzy autorzy wskazują na rozróżnienie między depresją a lękiem po porodzie.
Cel. Celem niniejszej pracy było określenie poziomu lęku i depresji pośród kobiet hospitalizowanych po porodzie. Ponadto określenie, czy istnieją czynniki, głównie psychologiczne, które mogą wpływać na poziom nasilenia lęku i depresji.
Materiał. Badania przeprowadzono na próbie 46 kobiet hospitalizowanych po porodzie w Ginekologiczno-Położnicznym Szpitalu Klinicznym UM w Poznaniu w 2010 roku.
Metoda. Wykorzystano wystandaryzowane kwestionariusze do pomiaru takich zmiennych jak lęk (STAI), depresja (BDI), style radzenia sobie ze stresem (CISS) i temperament (PTS). W celu pomiaru dodatkowych zmiennych wykorzystano ankietę własnego autorstwa.
Wyniki. Analiza statystyczna pozwoliła na określenie częstości i natężenia lęku (jako stanu i jako cechy) i depresji oraz odkryła zależności pomiędzy wymienionymi zmiennymi a takimi czynnikami jak typ porodu, styl radzenia sobie ze stresem i temperament.
Wnioski. Kobiety, które osiągnęły wyższe wyniki w skali lęku jako cechy częściej rodziły przez cięcie cesarskie, niż odbywały poród siłami natury. Styl radzenia sobie ze stresem skoncentrowany na emocjach wpływał na wyższe wyniki w kwestionariuszu Becka. Im wyższą miały siłę procesów hamowania (w kwestionariuszu temperamentu), tym osiągały niższe wyniki w skali BDI i STAI – lęku jako cechy. Ponadto zarówno lęk jako stan, jak i  lęk jako cecha korelował pozytywnie z wynikiem BDI.
Summary
Introduction. Childbirth is both joyful and stressful life event. This stressful life event results in different emotions occurring with different strength among new mothers, one of them is postpartum depression. However, postnatal depression received the predominance of research attention in recent years, and several authors have pointed attention to the importance of distinguishing between postpartum depression and postpartum anxiety.
Aim. The primary purpose of the presented research was to assess the level of anxiety and depression among women who were hospitalised after delivery. The second purpose was to determine if some additional factors influence the level of anxiety and depression.
Material. The study was conducted on the sample of 46 women who had delivered infants in the Gynecology – Obstetrics Clinical Hospital UM in Poznań, Poland in 2010.
Method. Polish adaptations of standard questionnaires were used to measure variables such as anxiety (STAI), depression (BDI), styles of coping (CISS) and temperament (PTS).
Additional data were collected using a questionnaire developed by the authors.
Results. Statistical analysis assessed the level and frequency of anxiety (as a state and as a trait) and depression and associations between these factors as well as associations with additional variables (including: mode of delivery, styles of coping with stress and temperament).
Conclusions. The score in BDI in mothers after delivery was associated positively with emotion – oriented style of coping and anxiety as a state and as a trait and negatively with strength of inhibition processes. Anxiety as a trait was positively related to c-section.
Słowa klucze: połóg, depresja, lęk
Key words: puerperium, depression, anxiety


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 41–52

Magdalena Zofia Podolska, Mikołaj Majkowicz, Mariola Bidzan, Urszula Kozłowska, Jerzy Smutek, Jacek Podolski
Ja realne i ja idealne u kobiet ciężarnych i położnic z objawami depresji okołoporodowej
FREE ENGLISH FULLTEXT: Real self and ideal self of pregnant and postpartum women with symptoms of perinatal depression
Streszczenie
Cel: Celem pracy była ocena ja realnego i idealnego kobiet ciężarnych i położnic z objawami depresji okołoporodowej, odnosząca się do sposobu wyrażania i opisu siebie w obszarze potrzeb psychicznych oraz skal tematycznych.
Metody: Badaniem objęto 134 kobiety ciężarne pomiędzy 32. a 40. tygodniem ciąży oraz 105 położnic (od 2. do 5. dnia połogu). Jako test skrynigowy w kierunku obecności objawów depresji przed- i poporodowej zastosowano kwestionariusz Edynburskiej Skali Depresji Okołoporodowej (EPDS). Profile osobowości oceniono Testem Przymiotników (ACL).
Wyniki: Kobiety ciężarne i położnice u których występują objawy depresyjne różniły się pod względem samooceny niektórych ze swoich realnych potrzeb psychicznych. Badane nie różniły się natomiast w zakresie idealnego (oczekiwanego) obrazu siebie. Zaobserwowane różnice pomiędzy ciężarnymi a położnicami były treściowo zgodne odmiennymi rolami pełnionymi przez nie w ciąży i w okresie połogowym; kobiety reprezentujące w ciąży postawy bardziej pasywnej i oczekujące, w okresie połogu stawały się bardziej aktywne. Zaobserwowana w okresie poporodowym, pozytywna zmiana realnego obrazu siebie w związku z pełnioną rolą macierzyńską, występowała pomimo obecności objawów depresyjnych.
Wnioski: Zaobserwowane liczne i istotne różnice pomiędzy idealnym i realnym obrazem siebie u ciężarnych i położnic z okołoporodowymi zaburzeniami depresyjnymi wskazują na brak u tych pacjentek samoakceptacji i wymagają zindywidualizowanej interwencji psychologicznej.
Summary
Aims. To assess real self and ideal self in pregnant and postpartum women with symptoms of perinatal depression in the area of psychological needs and topical scales.
Methods. The study involved 239 pregnant women whose gestational age ranged between 32 and 40 weeks, and 105 postpartum women (2 to 5 days after childbirth). The Edinburgh Postnatal
Depression Scale questionnaire was used as a screening test for antenatal and postnatal depressive symptoms. Personality profiles were assessed using the Adjective Check List test.
Results. Pregnant and postpartum women with symptoms of perinatal depression varied in their self-assessment of a number of their real psychological needs, while they presented similar scores with respect to their ideal (expected) self. The differences between pregnant and postpartum women correspond to changes in roles and activities related to pregnancy and the postpartum period; women presenting more passive attitudes in pregnancy become more active in the postpartum period. A positive change in the real self-image related to motherhood in the postpartum period occurs despite depressive disorders.
Conclusion. Numerous significant differences between the ideal and real self in both pregnant and postpartum women with perinatal depressive symptoms demonstrate their lack of self-acceptance, which requires individualised psychological intervention.
Słowa klucze: depresja, opieka okołoporodowa, osobowość
Key words: depression, perinatal care, personality


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 53–64

Malwina Szpitalak, Katarzyna Prochwicz
Płeć psychologiczna osób z depresją kliniczną. Doniesienia wstępne.
FREE ENGLISH FULLTEXT:  Psychological gender in clinical depression. Preliminary study
Streszczenie
Cel: Społeczne i psychologiczne teorie przyczyn zaburzeń nastroju wskazują, że w przypadku kobiet istotną rolę w wywoływaniu depresji pełnią nie tylko czynniki biologiczne, ale także czynniki związane z kulturowo zdefiniowaną rolą kobiety. Oznacza to, że analizując związki między płcią a depresją powinniśmy uwzględnić nie tylko biologiczną, ale także psychologiczną płeć osób z diagnozą zaburzeń nastroju, przy czym największa podatność na depresję powinna charakteryzować kobiety określone seksualnie, czyli identyfikujące się ze standardami i wymaganiami społecznej roli kobiety.
Metoda: W celu określenia związku płci psychologicznej z zaburzeniami nastroju posłużono się teorią schematów płciowych Bem. Przewidywano, że pacjentki z diagnozą reprezentujące kobiecy typ płci psychologicznej, będą miały więcej objawów depresji niż pacjenci prezentujący typ androgyniczni, niezróżnicowany lub męski. W badaniach wzięło udział 61 pacjentów z diagnozą epizodu depresji lub zaburzenia afektywnego nawracającego. Wszystkie osoby badane wypełniały Inwentarz do Oceny Płci Psychologicznej oraz Skalę Depresji Becka.
Wyniki: Badania potwierdziły występowanie związku między płcią psychologiczną a nasileniem depresji u osób z diagnozą zaburzeń nastroju. Związku takiego nie zaobserwowano w odniesieniu do płci biologicznej. Największe nasilenie depresji charakteryzowało pacjentów o niezróżnicowanym typie płci psychologicznej i pacjentów reprezentujących typ kobiecy. Natomiast typ androgyniczny i męski były związane z mniejszym nasileniem objawów depresji.
Wnioski: Płeć psychologiczna może pełnić istotną rolę w kształtowaniu podatności na depresję.
Summary
Aim. Psychosocial and social theories of mood disorders indicate that factors connected with women’s gender roles could create a higher risk of depression. The fact that social role is an important factor associated with depressive disorders suggests that not only a biological but also a psychological gender influences the vulnerability to depression.
Method. Gender schema theory was applied to investigate a role of femininity in depressive disorders. It was predicted that patients who identify themselves with the traditional feminine gender role will be more depressed than androgynous and undifferentiated patients or individuals with high level of masculinity. Sixty one patients suffering from affective disorder participated in this research. The Polish adaptation of Bem Sex – Role Inventory and Beck Depression Inventory were used to investigate the association between psychological gender and symptoms of depression.
Results. The results indicated that there is a significant connection between the type of psychological gender and the level of depression. The highest level of depression was shown by undifferentiated patients, femininity was also found to be associated with a great number of depressive symptoms. These findings also suggest that androgynous individuals and patients with a high level of masculinity tend to be less depressed.
Conclusions. Psychological gender is an important factor which interacts to create a higher depression risk in men and women.
Słowa klucze: depresja, płeć psychologiczna
Key words: depression, psychological gender


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 65–74

Piotr Lass, Jarosław Sławek, Emilia Sitek, Edyta Szurowska, Agnieszka Zimmermann
Obrazowanie diagnostyczne kłamstwa
Diagnostic imaging of lying
Streszczenie
Zastosowanie obrazowych badań diagnostycznych w neuropsychologii datuje się od przynajmniej dwóch dekad, obecnie za najważniejszą metodę uznaje się funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI). Badania aktywacji mózgu w czasie kłamstwa wykonuje się od roku 2001. U osoby kłamiącej aktywacji ulega przede wszystkim kora przedczołowa, przedklinek,  zakręt obręczy i inne części układu limbicznego. Zjawisko tej dodatkowej aktywacji nie występuje w czasie mówienia prawdy. Pojawiły się postulaty zastosowania fMRI w postępowaniu prawnym oraz w celach usługowych, na przykład badania lojalności pracowników, z uwagi na zawodność tradycyjnego badania prawdomówności metodą poligraficzną. Badanie fMRI w ocenie prawdomówności w USA wykonują przynajmniej dwie firmy komercyjne. Zastosowania te stały się przedmiotem ożywionej debaty praktyków, prawników i etyków. Dominują głosy krytyczne, wskazujące na brak powszechnego uznania metody i jej standaryzacji, czyli niespełnienie kryteriów dowodu sądowego. Wszelako, przy rozwoju badania fMRI i zawodności badania poligraficznego uznanie w przyszłości roli badania fMRI w postępowaniu prawnym wydaje się wysoce prawdopodobne.
Summary
Functional diagnostic imaging has been applied in neuropsychology for more than two decades. Nowadays, the functional magnetic resonance (fMRI) seems to be the most important technique. Brain imaging in lying has been performed and discussed since 2001. There are postulates to use fMRI for forensic purposes, as well as commercially, e.g. testing the loyalty of employees, especially because of the limitations of traditional polygraph in some cases. In USA fMRI is performed in truthfulness/lying assessment by at least two commercial companies. Those applications are a matter of heated debate of practitioners, lawyers and specialists of ethics. The opponents of fMRI use for forensic purposes indicate the lack of common agreement on it and the lack of wide recognition and insufficient standardisation. Therefore it cannot serve as a forensic proof, yet. However, considering the development of MRI and a high failure rate of traditional polygraphy, forensic applications of MRI seem to be highly probable in future.
Słowa klucze: czynnościowe obrazowanie dignostyczne, jądrowy rezonans magnetyczny, kłamstwo
Key words: functional diagnostics imaging, functional nuclear magnetic resonance, lying


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 75–87

Tomasz Zyss
Stymulacja TMS w terapii depresji – problem miejsca stymulacji, czyli kilka słów o anatomii zaburzeń depresyjnych
TMS in therapy of depressions - the problem of determining the area to be stimulated, i.e., a few words about the anatomy of depressive disorders
Streszczenie
Od 1992 r. przezczaszkowa stymulacja magnetyczna TMS jest poddawana badaniom pod kątem jej skuteczności przeciwdepresyjnej. Badania kliniczne wykazują, iż aktywna stymulacja jest istotnie skuteczniejsza od placebo, sam efekt przeciwdepresyjny jest jednak słaby. Oprócz technicznych parametrów stymulacji – głównym czynnikiem wpływającym na skuteczność stymulacji TMS w terapii depresji wydaje się być dobór odpowiedniego miejsca stymulacji. Najczęściej wybieranym celem stymulacji TMS jest lewa grzbietowo-boczna okolica przedczołowa. Jest ona jednak jedną z wielu, w których może u pacjentów z depresją ujawniać się metaboliczna dysfunkcja. Stymulacja „na ślepo” tej okolicy wydaje się być główną przyczyną słabych wyników dotychczasowych badań klinicznych.
Autor przedstawia propozycję poprawy skuteczności stymulacji TMS w depresji. Najważniejszym elementem algorytmu jest oznaczanie miejsca metabolicznej dysfunkcji – przy pomocy technik funkcjonalnego neuroobrazowania. Konieczność wykorzystywania dodatkowych technik czyni jednak metodę TMS skomplikowaną w stosowaniu, mało przyjazną i drogą.
Summary
Since 1992 transcranial magnetic stimulation TMS is studied on its antidepressant efficacy. Clinical investigations show, that active stimulation is indeed more effective than placebo; the antidepressant effect itself is however weak. Except the technical parameters of stimulations – the selection of the appropriate stimulation place seems to be the main factor influencing the effectiveness of TMS stimulation in the therapy of the depression. The left dorsolateral prefrontal area is the most often chosen goal of TMS stimulation. It is however one from many places, in which the metabolic dysfunction can be identified in patients with depression. The stimulation „at haphazard” of this area seems to be the main cause of the weak results of hitherto published clinical investigations. The author presents the proposal of the improvement of the effectiveness of TMS stimulation in depression. Marking the place of the metabolic dysfunction – with the help of functional neuroimaging techniques – is the most important element of this algorithm. The necessity of using additional techniques makes however the TMS method difficult in applying, little friendly and expensive.
Słowa klucze: przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, depresja, miejsce stymulacji, anatomia funkcjonalna
Key words: transcranial magnetic stimulation, depression, stimulation place, functional anatomy


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 89–102

Ewa Racicka
Związki między zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) a otyłością – systematyczny przegląd literatury
Correlations between Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Obesity – a systematic review of the literature
Streszczenie
Badania przeprowadzone w ostatnich latach sugerują możliwość zależności pomiędzy zespołem nadpobudliwości psychoruchowej i otyłością. W celu zgłębienia tego tematu przeprowadzono systematyczny przegląd literatury z wyłączeniem prac kazuistycznych, badań nie empirycznych oraz badań, w których nie była przeprowadzona formalna diagnoza ADHD.
Dotychczasowe badania sugerują, że u otyłych pacjentów, którzy zgłaszają się do ośrodków zajmujących się leczeniem otyłości, ADHD występuje częściej, niż by się spodziewano. Co więcej, wszystkie przeprowadzone badania wskazują, że pacjenci z ADHD mają większą masę ciała  w porównaniu do przewidywanej. Dane na temat występowania otyłości u pacjentów z ADHD są wciąż ograniczone. Hipotezy dotyczące mechanizmów leżących u podstaw potencjalnej korelacji między ADHD a otyłością sugerują, że ADHD może przyczyniać się do otyłości poprzez impulsywne jedzenie i/lub zdezorganizowane nawyki żywieniowe, impulsywność powiązaną z napadami objadania się (binge eating disorder) przyczynia się do manifestacji objawów ADHD u otyłych pacjentów bądź też  u podstaw ADHD i otyłości leży wspólna dysfunkcja biologiczna, tj. deficyt w systemie nagrody.
Badania prospektywne, których jest wciąż za mało, mogą doprowadzić do lepszego zrozumienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ADHD i otyłością mając na uwadze łączące je mechanizmy psychopatologiczne, przyczyniając się do lepszej terapii, a co za tym idzie – poprawy jakości życia u pacjentów z ADHD i otyłością.
Summary
Recent studies suggest a possible correlation between Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) and obesity. In order to explore the topic a systematic review of the literature was performed excluding case reports, non-empirical studies, and studies not using the ADHD diagnostic criteria.Recent studies suggests that obese patients referred to obesity clinics may present themselves with a higher that predicted prevalence od ADHD. Moreover, all studies indicate that subjects with ADHD have higher body weight than expected. However, data on the prevalence of obesity in subjects with ADHD are still limited. Hypotheses about mechanisms underlying the potential correlation between ADHD and obesity suggests that ADHD may contribute to obesity by impulsive eating or disorganised eating habits, impulsivity associated with binge eating might contribute to ADHD symptoms in obese patients, or alternatively ADHD and obesity might be an expression of a common biological dysfunction such as deficit in the reward system. Prospective research, which ic still limited may lead to a better understanding of the correlation between ADHD and obesity as well as the possible mechanisms underlying this comorbidity, contributing to better therapy and thereby improve the quality of life in patient with ADHD and obesity.
Słowa klucze: ADHD, nadwaga, otyłość
Key words: ADHD, overweight, obesity


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 103–115

Jerzy Vetulani
Neurochemia impulsywności i agresji
FREE ENGLISH FULLTEXT:  Neurochemistry of impulsiveness and aggression
Streszczenie
Agresja jest najczęstszą reakcją społeczną wśród ludzi i zwierząt, pełniącą ważną rolę w walce o byt. Zmieniające się wraz z rozwojem cywilizacji warunki społeczne czynią pewne formy agresji szkodliwymi, ale neurobiologiczne mechanizmy jej ekspresji nie uległy zasadniczym zmianom w ostatnich etapach ludzkiej ewolucji. Dwa różne rodzaje agresji – emocjonalna, służąca głównie do zastraszenia przeciwnika, oraz racjonalna, chłodna, służąca do osiągnięcia celu w najbardziej skuteczny sposób, mają odmienne podłoże anatomiczne i neurobiologiczne i wzajemnie się hamują. Agresja jest modulowana przez bardzo wiele systemów neuroprzekaźnikowych i hormonów. Kluczową rolę wydają się odgrywać testosteron, hormon związany z powstawaniem zachowań dominujących, oraz serotonina, której niedobór powoduje nasilenie impulsywności.
Summary
Aggression is the most frequent social reaction among animals and men, and plays an important role in survival of the fittest. The change of social conditions in the course of development of human civilisation rendered some forms of aggression counter-adaptive, but the neurobiological mechanism of expression of aggression have not fundamentally changed in the last stages of human evolution. The two different kinds of aggression: emotional, serving mainly as a threat, and rational, predatory, serving for the attainment of goal in the most effective way, have different anatomical and neurobiological background and reciprocally inhibit each other. Aggression is modulated by several neurotransmitter and hormonal systems, of which the key role is seemingly played by testosterone, a hormone involved in domination behaviour, and serotonin, whose deficit results in increased impulsiveness.
Słowa klucze: agresja, testosteron, serotonina, impulsywność
Keywords: aggression, testosterone, serotonin, impulsiveness


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 117–126

Przemysław Bieńkowski
Zastosowanie naltreksonu w terapii uzależnienia od alkoholu – aspekty farmakologiczne
FREE ENGLISH FULLTEXT: Pharmacological features of naltrexone and its use in the treatment of alcohol dependence
Streszczenie
Badania ostatnich dekad wskazują dość jednoznacznie, że optymalne podejście do leczenia uzależnienia od alkoholu to terapia kombinowana, uwzględniająca psychoterapię i farmakoterapię. Zarówno psycho- jak i farmakoterapia powinny być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb i charakterystyki konkretnego pacjenta. Celem artykułu jest przedstawienie charakterystyki farmakologicznej naltreksonu i możliwości wykorzystania tego leku w terapii uzależnienia od alkoholu.
Summary
Clinical studies performed over the last decades have indicated that combined therapy, involving pharmaco- and psychotherapy, is an optimal approach to alcohol dependence. Both pharmaco- and psychotherapy should be personalised with a careful balance between patient’s needs and his/her clinical characteristics. The aim of the present article is to review the basic pharmacological features of naltrexone and its use in the treatment of alcohol dependence.
Słowa klucze: peptydy opioidowe, naltrekson, antagoniści receptorów opioidowych,
uzależnienie od alkoholu
Key words: opioid peptides, naltrexone, opioid receptor antagonists, alcohol dependence


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 127–134

Anna Z. Antosik-Wójcińska, Dorota Bzinkowska, Magdalena Chojnacka, Łukasz Święcicki, Jarosław Torbiński
„Uzależnienie” od fenelzyny – opis przypadku
“Addiction” to phenelzine – case report
Streszczenie
Stosowanie nieselektywnych inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) może wiązać się z ryzykiem uzależnienia, co potwierdzają publikowane dotąd prace kazuistyczne. Używanie szkodliwe leków przeciwdepresyjnych w grupie pacjentów z zaburzeniami afektywnymi i lękowymi nie jest wprawdzie zjawiskiem częstym, jednak z uwagi na fakt, że w praktyce klinicznej możne się z nim spotkać, przedstawiamy przypadek 30-letniego pacjenta, u którego po zastosowaniu fenelzyny stwierdzono zespół objawów spełniających kryteria uzależnienia. Aktualnie obowiązująca klasyfikacja ICD-10 nie daje możliwości rozpoznawania uzależnienia od leków przeciwdepresyjnych. Pozwala na zastosowanie w takim przypadku kategorii F55.0: nadużywanie substancji nie powodujących uzależnienia. W dostępnej literaturze najczęściej wymienia się jako substancje o możliwym potencjale uzależniającym grupę nieselektywnych IMAO, a w szczególności tranylcyprominę. Mechanizm uzależnienia od nieselektywnych IMAO może być wynikiem podobieństwa ich budowy chemicznej do amfetaminy (zarówno amfetamina jak i IMAO należą do pochodnych fenyletyloaminy), chociaż mechanizm działania jest odmienny W pracy zwrócono uwagę, że istnieje grupa chorych, u których zastosowanie IMAO wiąże się z większym ryzykiem używania szkodliwego tych substancji. Opracowanie zawiera charakterystykę tej grupy pacjentów.
Summary
The use of non-selective monoamine oxidase inhibitors (IMAO) may be associated with the risk of addiction, which is confirmed by case studies published so far. Harmful use of antidepressants in patients with affective disorders and anxiety is not frequent, but due to the fact that in clinical practice can meet with this phenomenon, we present the case of a 30-year-old patient with a history of using phenelzine who presented a combination of symptoms that meet criteria for addiction. The current classification of ICD-10 does not consist the diagnosis of dependence on antidepressants. In this case, the category F55.0: abuse of a substance which does not cause addiction, should be used. In the literature most often mentioned as a possible substances with addictive potential is a group of non-selective MAO, particularly tranylcypromine. The mechanism of non-selective MAO dependence may be associated with the similarity of their chemical structure to amphetamine (both amphetamine and IMAO are derivatives of phenylethylamine), although the mechanism of action is different. Furthermore, it was noted that there is a group of patients in whom treatment with IMAO is associated with greater risk of abuse of these substances. The study contains the characteristics of this group of patients.
Słowa klucze: IMAO, fenelzyna, uzależnienie
Key words: IMAO, phenelzine, addiction


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 135–146

Julia Sawicka, Agata Szulc, Hanna Bachórzewska-Gajewska
Samobójstwa wśród chorych z zaburzeniami psychicznymi – opisy przypadków
Suicides among patients with mental disorders – case studies
Streszczenie
Wstęp. Samobójstwa na całym świecie stanowią poważny problem zdrowia publicznego, są najpoważniejszą przyczyną zgonów wśród chorych z zaburzeniami psychicznymi. W wielu krajach europejskich zostały opracowane narodowe programy i strategie zapobiegania samobójstwom. Postęp cywilizacyjny, przemiany dokonujące się w życiu politycznym i gospodarczym, zbyt szybkie tempo życia negatywnie wpływają na człowieka, powodując wyzwolenie zachowań autodestrukcyjnych.
Cel. Celem pracy była analiza, na podstawie dokumentacji medycznej, przebiegu zaburzeń psychicznych zakończonych samobójstwem na podstawie dokumentacji medycznej.
Materiał i metody. Przedstawiono opisy przebiegu zaburzeń psychicznych, które zakończyły się śmiercią samobójczą oraz kody samouszkodzeń według klasyfikacji ICD-10 u losowo wybranych pacjentów.
1.68-letni pacjent z rozpoznaną schizofrenią – zamierzone samouszkodzenie przez powieszenie (X70);
2.46-letnia pacjentka z rozpoznaniem zaburzeń schizoafektywnych – zamierzone samouszkodzenie  przez zatrucie lekami (X61);
3.51-letnia pacjentka z rozpoznaniem zaburzeń afektywnych dwubiegunowych –śmierć samobójcza pod kołami pociągu (X81).
Wnioski. Zagrożenie samobójstwem w zaburzeniach psychicznych wymaga wdrożenia standardu postępowania w kryzysie suicydalnym. W każdym przypadku należy dokonać oceny  zagrożenia samobójstwem na podstawie identyfikacji czynników ryzyka. Ocena czynników ryzyka jest podstawą podjęcia działań terapeutycznych oraz określenia sposobu wsparcia pacjentów zagrożonych samobójstwem. Mimo postępu w leczeniu zaburzeń psychicznych, w niektórych przypadkach wciąż występuje  ograniczona skuteczność zapobieganiu samobójstwu.
Summary
Introduction. Suicides around the world are a major public health problem. They are the most serious causes of death among patients with mental disorders. In many European countries, national programs and strategies for suicide prevention were developed. The progress of civilisation, changes in political and economic life, a too fast pace of life negatively affect human, causing the liberation of self-destructive behaviours.
Aim. The aim of this study, which was based on medical records, was to analyse the course of psychiatric disorders, that ended with suicide.
Material and methods. Descriptions of the course of mental disorders which ended with suicide and self-harm codes according to ICD-10 in randomly selected patients have been presented.
1. A 68 year old patient with schizophrenia – the intending self-harm by hanging (X70);
2. A 46 years old patient with a diagnosis of schizoaffective disorder – the intentional self-harm by drug poisoning (X61);
3. A 51 years old patient with a diagnosis of bipolar disorder – suicide death under the wheels of the train (X81).
Conclusions. Risk of suicide in mental disorders requires the implementation conduct standards in a suicide crisis. In each case, it is necessary to assess the risk on the basis of the identification of suicide risk factors. Evaluation of risk factors is the basis of therapeutic action and determines how to support patients with a risk of suicidal death. Despite advances in the treatment of mental disorders, in some cases, there is still limited effectiveness of suicide prevention.
Słowa klucze: samobójstwo, pacjent, zaburzenia psychiczne
Key words: suicide, patient, mental disorders


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 1
strony 147–158

Marlena Sokół-Szawłowska, Anna Poleszczyk
Trudna droga do rozpoznania otępienia z ciałami Lewy’ego. Opis przypadku
Difficult road to diagnosing dementia with Lewy bodies (DLB). Case report.
Streszczenie
Cel. Celem pracy było zaprezentowanie pacjentki, u której występowały objawy neurologiczne, depresyjne i psychotyczne, najprawdopodobniej związane z rozwijającym się otępieniem z ciałami Lewy’ego.
Metoda. Systematyczna analiza objawów klinicznych na podstawie badania klinicznego i dokumentacji medycznej.
Wyniki. U prezentowanej pacjentki w czasie pierwszej hospitalizacji rozpoznano ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne (F23). Po wypisie z oddziału doszło do szybkiego nawrotu objawów. Dwa kolejne pobyty w szpitalu ukończyła z diagnozą epizodu depresji ciężkiej z objawami psychotycznymi. Podczas czwartej hospitalizacji rozpoznano organiczne zaburzenia urojeniowe (podobne do schizofrenii- F06.2). Wnikliwa analiza obrazu klinicznego oraz przebiegu występujących u chorej zaburzeń przyniosły po 6 latach rozpoznanie otępienie z ciałami Lewy’ego (F02.8). Od tego momentu wdrożono leczenie riwastygminą, która przyniosła wyraźną poprawę stanu psychicznego. Około 10 miesięcy po wyjściu z oddziału w dalszym ciągu utrzymuje się stan remisji niepełnej remisji objawowej. Poziom funkcjonowania jest zbliżony do przedchorobowego.
Wnioski. Prezentowany przypadek ukazuje, że symptomatologia DLB stanowi trudny problem w codziennej praktyce psychiatrycznej. Diagnostyka różnicowa objawów psychopatologicznych i neurologicznych, w połączeniu ze zmiennością obrazu klinicznego może opóźniać skuteczne leczenie.
Summary
Aim. The main aim of the study was to present the case of a patient with neurological, depressive and psychotic symptoms, most probably connected with progressing dementia with Lewy bodies (DLB).
Method. The systematic symptom analysis based on the clinical examination and medical documentation.
Results. During the first hospitalisation, the presented patient was diagnosed with acute and transient psychotic disorders (F23). After being discharged from the ward, the patient experienced recurrence of previous symptoms with a short period of time. The two following diagnoses after hospital treatment were established as a depressive episode with psychotic symptoms. During the fourth hospitalisation, the patient was diagnosed with organic delusional (schizophrenia-like) disorder (F06.2). After six years, thorough analysis of clinical history as well as the course of existing disorder made it possible to diagnose the patient as having dementia with Lewy bodies-DLB (F02.8). Since that time, the patient has been taking rivastigmine, which has turned out to be a successful treatment. It has been 6 months since the patient left the hospital and still remains in remission. Social functioning of the woman is similar to the period before the first episode.
Conclusions. The presented case demonstrates, that DLB symptomatology is a difficult problem in everyday psychiatric practice. A differential diagnosis of psychopathological
and neurological symptoms covers many disorders, which together, with the clinical picture variation may delay effective treatment.
Słowa klucze: otępienie, ciała Lewy’ego, parkinsonizm polekowy
Key words: dementia, Lewy bodies, drug-induced Parkinsonism


Konferencje


Omówienia książek i czasopism


ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Psychiatria Polska
is an Open Access journal:
Creative Commons: CC-BY
SHERPA RoMEO:
Blue





Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

We recommend:

Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP