47, 2


PANEL REDAKCYJNY: http://www.editorialsystem.com/pp/

Najnowsze zeszyty Psychiatrii Polskiej - pełne teksty

Recent issues of Psychiatria Polska (Polish Psychiatry) - Polish fulltexts

PSYCHIATRIA POLSKA 2013; VOL. 47, NR. 2

READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English & Polish abstracts - below

French - click here
Russian - click here

German - click here


Wydawanie czasopisma współfinansowane ze środków programu INDEX PLUS
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego



FREE ACCESS TO SELECTED ENGLISH FULLTEXTS


44 ZJAZD PSYCHIATRÓW - INFORMACJA



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 173–184

Aleksandra Małus, Beata Konarzewska, Agata Szulc, Beata Galińska-Skok
Funkcjonowanie małżeństw zgłaszających się do terapii małżeńskiej
Functioning of the marriages applying for marital therapy
Streszczenie
Streszczenie
Cel: Ocena funkcjonowania małżeństw zgłaszających się do terapii małżeńskiej.
Metoda: Badaniem objęto 44 małżeństwa: 22 pary zostały zakwalifikowane do terapii małżeńskiej, 22 pary stanowiły grupę kontrolną – nie korzystały z leczenia terapeutycznego. Uczestnicy badania ocenili siebie i relację małżeńską za pomocą: SCORE-15, UMACL (Przymiotnikowej Skali Nastroju), KKM (Kwestionariusza Komunikacji Małżeńskiej).
Wyniki: Małżeństwa zgłaszające się do terapii w porównaniu z grupą kontrolną wykazały ogólne gorsze funkcjonowanie, mniejsze zdolności adaptacyjne, większe przytłoczenie trudnościami oraz bardziej zakłóconą komunikację. W ich komunikacji odnotowano mniejszy poziom zaangażowania i wsparcia oraz większy poziom zachowań deprecjonujących. W grupie tej odnotowano również obniżony nastrój: niższy poziom Tonu Hedonistycznego oraz wyższy poziom Pobudzenia Napięciowego.
Wnioski: Specyfika funkcjonowania małżonków w kryzysie zgłaszających się do terapii małżeńskiej jest ważną wskazówką dla terapeutów rodzinnych odnośnie ich interwencji w procesie terapeutycznym. W pracy terapeutycznej z małżeństwami należy uwzględnić ich trudności komunikacyjne, tendencje do wzajemnej deprecjacji, obniżony nastrój oraz postrzeganie terapii jako pomocnej i potrzebnej przy jednoczesnej dewaluacji własnych zasobów do radzenia sobie.
Summary
Aim. Assessment of functioning of the marriages applying for marital therapy.
Method. The research included 44 marriages: 22 of them were qualified for the marital therapy and 22 constituted a control group – were not taking part in therapy. Participants evaluated themselves and their relation using: SCORE-15 (Systematic Clinical Outcome and Routine Evaluation), UMACL (UWIST Mood Adjective Check List), KKM (Marriage Communication Questionnaire).
Results. Marriages applying for the therapy, when compared with control group, showed worse general functioning, lower adaptability, more disrupted communication and were overwhelmed by difficulties in higher degree. The lower level of engagement and support, as well as the higher level of depreciating behavior were present in their communication. In this group the lower mood expressed in lower degree of Hedonic Tone and higher degree of Tense Arousal was also recorded.
Conclusions. The specific functioning of marriages in crisis applying for the marital therapy is an important indication for the family therapists, in respect to their interventions during therapy process. When working with couples, it is important to consider their difficulties in communication, the tendency to depreciating each other, the lower mood and estimating the therapy as helpful and needful with simultaneous devaluating of their own styles of coping.
Słowa klucze: małżeństwo, terapia małżeńska/par, terapia rodzinna
Key words: marriage, marital/couples therapy, family therapy


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 185–195

Wojciech Ł. Dragan, Włodzimierz Oniszczenko, Piotr M. Czerski, Monika Dmitrzak-Węglarz
Polimorfizmy w genach systemu dopaminergicznego a cechy temperamentu EAS – rodzinne badanie asocjacyjne
Family-based association study of dopaminergic genes polymorphisms and EAS temperamental traits
Streszczenie
Cel. Celem prezentowanego badania było wykazanie potencjalnych zależności między wybranymi polimorfizmami genów należących do systemu dopaminergicznego (DRD2, DRD3, DRD4, SNAP-25, ANKK1i DAT1) a cechami temperamentu EAS. Zastosowano rodzinną analizę asocjacji.
Metoda. W badaniu uczestniczyło 149 rodzin z jednym lub dwojgiem dzieci pomiędzy 3 a 12 rokiem życia. Do pomiaru cech temperamentu wykorzystano kwestionariusz EAS-C.
Wyniki. Uzyskano istotne statystycznie powiązania między polimorfizmami rs363039 i rs363050 w genie SNAP-25 a wymiarem nieśmiałości. Wykazano ponadto zależności pomiędzy haplotypami w genach DAT1 i SNAP-25 a nieśmiałością.
Wnioski. Rezultaty badania wskazują, że u podłoża temperamentalnej nieśmiałości rozumianej jako lęk przed obcymi może leżeć zmienność w zakresie genów powiązanych z aktywnością systemu dopaminergicznego.
Summary
Aim. The aim of the present study was to identify relations between several polymorphisms in dopamine genes (DRD2,DRD3, DRD4, SNAP-25, ANKK1and DAT1) and temperamental traits distinguished in the EAS theory. In this study the family-based method was used.
Method. The study was run on 149 biological families with one or two children aged 3-12. Temperamental data were obtained using Buss and Plomin EAS-C Temperament Questionnaire.
Results. Significant associations between two SNPs in the SNAP-25 gene (rs363039 and rs363050) and shyness was found. Significant relationships of this trait with haplotypes in DAT1 and SNAP-25 genes was also identified.
Conclusion. The data collected suggest that variability in dopamine genes may have impact on the development of temperamental shyness, which is recognized as a fear of strangers.
Słowa klucze: nieśmiałość, dopamina, temperament
Key words: shyness, dopamine, temperament



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 197–211

Aneta Tylec, Katarzyna Kucharska-Pietura, Witold Jeleniewicz, Marek Cybulski, Andrzej Czernikiewicz
Funkcjonalny polimorfizm genów enzymów inaktywujących aminy biogenne a deficyty procesów poznawczych w schizofrenii paranoidalnej
Functional polymorphism of genes inactivating biogenic amines and cognitive deficits in paranoid schizophrenia
Streszczenie
Cel: Celem pracy było badanie korelacji pomiędzy polimorfizmem genów enzymów wpływających na przekaźnictwo dopaminergiczne, serotoninergiczne i noradrenergiczne a funkcjonowaniem poznawczym osób chorych na schizofrenię paranoidalną (ICD-10).
Metoda: Podstawę naukowego warsztatu metodologicznego stanowiły skale kliniczne: neuropsychologiczne - Test Codziennej Uwagi (ang. The Test of Everyday Attention, TEA) i Wzrokowa Bateria do Oceny Percepcji Przedmiotów i Percepcji Przestrzennej (ang. The Visual Object and Space Perception Battery, VOSP ) i psychiatryczne (SAPS, SANS, BDI) oraz techniki genetyki molekularnej (reakcja PCR, technika RFLP i VNTR). Badaniami objęto grupę 100 pacjentów (43 kobiety i 57 mężczyzn) oraz 50 osób z grupy kontrolnej (30 kobiet i 20 mężczyzn).
Wyniki: Wyniki naszych badań wykazały asocjację pomiędzy polimorfizmem Val158Met COMT a deficytami poznawczymi pacjentów leczonych z powodu schizofrenii paranoidalnej.
Nie znaleziono związku pomiędzy rozkładem genotypowym polimorfizmu Val158Met COMT i VNTR MAO-A w rejonie promotora a występowaniem schizofrenii. Rozkład alleliczny polimorfizmu Val158Met COMT i VNTR MAO-A w rejonie promotora nie wykazywał różnic pomiędzy grupą badaną a kontrolną. Pacjenci z genotypem Val/Val polimorfizmu Val158Met COMT wykazywali głębsze deficyty poznawcze.
Summary
Aim. The aim of the work was to assess relationship between gene polymorphism of enzymes influencing dopaminergic-, serotoninergic, and noradrenergic transfer and cognitive functioning of paranoid schizophrenic inpatients (ICD-10).
Method. The following methods have been used in the study: The Test of Everyday Attention (TEA) and The Visual Object and Space Perception Battery (VOSP ), psychiatric scales (SAPS, SANS, BDI) and techniques of genetic engineering (PCR reaction, RFLP and VNTR techniques). Subject groups included 100 schizophrenic patients (57 male) and 50 healthy controls (20 male).
Results. The results revealed positive correlation between polymorphism of Val158MetCOMT and cognitive deficits in schizophrenic patients. No statistically significant relationship was elicited between gene polymorphism of Val158Met COMT and VNTR MAO-A in promoter area and schizophrenia onset. Allelic polymorphism of Val158Met OMT and VNTR MAO-A in promoter area did not differ between the subject groups. The patients with genotype Val/Val of polymorphism Val 158MetCOMT showed major cognitive deficits.
Słowa klucze: COMT, MAO-A, deficyty poznawcze, schizofrenia
Key words: COMT, MAO-A, cognitive deficits, schizophrenia



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 213–223

Monika Mak, Piotr Tybura, Przemysław Bieńkowski, Beata Karakiewicz, Jerzy Samochowiec
Skuteczność rehabilitacji neuropsychologicznej z wykorzystaniem programów RehaCom u pacjentów z rozpoznaną schizofrenią
The efficacy of cognitive neurorehabilitation with RehaCom program in schizophrenia patients
Streszczenie
W funkcjonowaniu poznawczym pacjentów z rozpoznaną schizofrenią występują deficyty, traktowane obecnie jako jeden z endofenotypowych markerów predysponujących do wystąpienia schizofrenii. Podejście neurodegeneracyjne i neurorozwojowe w badaniach nad schizofrenią ma zatem uzasadnienie.
Cel. Celem badań była ocena możliwości zastosowania neuropsychologicznej rehabilitacji w schizofrenii.
Materiał i metody. Grupa eksperymentalna liczyła 41 osób, a kontrolna 40. Osoby były dobierane losowo.   Wszystkie osoby miały zdiagnozowaną schizofrenię według kryteriów ICD10 i podlegały leczeniu farmakologicznemu. W badaniu neuropsychologicznym wykorzystano Test Sortowania Kart z Wisconsin (Wisconsin Card Sorting Test – WCST), Test Łączenia Punktów (Trail Making Test – TMT) i Test Stroopa (Color –Word Interference Test – SCWT) na początku badania oraz na końcu. Grupa badana pomiędzy jednym a drugim badaniem poddawana była treningowi funkcji poznawczych z wykorzystaniem procedur RehaCom: Pamięć Topograficzna oraz Uwaga i Koncentracja. W grupie kontrolnej treningu nie stosowano.
Wyniki. Każdy uczestnik treningu wykazał znaczącą poprawę w procedurach treningowych, zwłaszcza w procedurze: Uwaga i Koncentracja (p = 0,0003). Analiza wyników testów neuropsychologicznych wykazała umiarkowaną poprawę wyników testów w obydwu grupach, szczególnie w teście Stroopa, Teście Łączenia Punktów oraz niektórych parametrach Testu Sortowania Kart z Wisconsin.
Wnioski. Rehabilitacja neuropsychologiczna daje umiarkowaną poprawę w terapii deficytów poznawczych.
Summary
Schizophrenic patients present cognitive dysfunctions which are currently regarded to be one of endophenotypical markers predisposing to schizophrenia. This indicates neurostructural changes underlying schizophrenia, which can be treated as a neurodegenerative and neurodeveloping disease.
Aim. The purpose of this study was to assess the possibility of neuropsychological rehabilitation in schizophrenia.
Methods. 41 participants and 40 control subjects were randomly selected and did not show differences in gender, age and illness duration. Both groups had the diagnosis of paranoid schizophrenia according to ICD-10 criteria and were treated with antipsychotic drugs. Cognitive functions were checked with Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Trail Making Test (TMT), and Stroop Color -Word Interference Test (SCWT) in the beginning and in the end of the experiment. In the research group each patient was trained with the rehabilitation programs that focused on attention and concentration and topological memory. This group was compared with the control group that was not trained with RehaCom.
Results. RehaCom procedures apparently can be useful in neuropsychological rehabilitation of cognitive dysfunctions in patients with diagnosed schizophrenia. Every participant from the research group showed a significant improvement in the training programs, especially in attention/concentration procedure. The analysis of parameters obtained in the neuropsychological tests showed some improvement in neuropsychological assessment in both groups.
Conclusions. Cognitive rehabilitation produces moderate improvement in cognitive functioning. A comprehensive treatment using also new technologies supporting pharmacological treatments and other therapies should result in increased cognitive functioning and as a consequence improvement of quality of patient’s life.
Słowa klucze: funkcje poznawcze, rehabilitacja neuropsychologiczna, schizofrenia
Key words: cognitive functions, neuropsychological rehabilitation, schizophrenia



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 225–237

Agata Orzechowska, Monika Talarowska, Krzysztof Zboralski, Antoni Florkowski, Piotr Gałecki
Subiektywna ocena objawów i efektów leczenia a natężenie stresu i poziomu lęku wśród pacjentów z wybranymi chorobami skóry i układu pokarmowego
Subjective evaluation of symptoms and effects of treatment and the intensity of the stress and anxiety levels among patients with selected diseases of the skin and gastrointestinal tract
Streszczenie
Cel. Zasadniczym celem badań była ocena zależności między subiektywną oceną choroby (natężeniem objawów, uciążliwością dolegliwości i efektami leczenia) w wybranych chorobach skóry i układu pokarmowego a badanymi czynnikami psychologicznymi: poziomem stresu i stopniem nasilenia lęku jako stanu i lęku jako cechy.
Metoda. Weryfikacji postawionej hipotezy badawczej dokonano przy pomocy następujących metod badawczych: Ankiety Medycznej w wykonaniu własnym autorów badań oraz standaryzowanych testów psychologicznych, takich jak Skala Odczuwanego Stresu (PSS-10) S. Cohena, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL) C. D. Spielbergera. Badania przeprowadzono wśród 120 pacjentów, w tym pacjentów z łuszczycą, trądzikiem różowatym, chorobą refluksową przełyku i zespołem jelita nadwrażliwego.
Wyniki. Badani pacjenci otrzymali przeciętne wyniki w zakresie poziomu odczuwanego stresu i lęku. Najwyższy stopień nasilenia objawów choroby i jej uciążliwości zgłosili pacjenci z chorobami układu pokarmowego. Wszyscy zaproszeni do badań pacjenci względnie nisko ocenili efekty leczenia swojej choroby. W grupie pacjentów z łuszczycą natężenie dolegliwości, uciążliwość objawów i efektów leczenia choroby współwystępowały w największym stopniu z poziomem doświadczanego stresu i lęku.
Wnioski. We wszystkich grupach pacjentów wykazano zależność między częścią badanych determinantów psychologicznych a subiektywną oceną objawów choroby, uciążliwością jej dolegliwości i efektami jej leczenia. Wyższa ocena w zakresie tych zmiennych najczęściej wiązała się z większym natężeniem stresu i lęku.
Summary
Aim. Aim of this study was to evaluate the relationship between subjective evaluation of disease (the intensity of symptoms, complaints and nuisance effects of treatment) in selected skin diseases and digestive system and investigated psychological factors: the level of stress and severity of state anxiety and trait anxiety.
Method. Verification of the research hypothesis was made using the following test methods: medical survey prepared by the authors and standardized psychological tests, such as Medical Questionnaire, Perceived Stress Scale (PSS) by S. Cohen, State-Trait Anxiety Inventory (STAI) by C.D. Spielberger. The study was conducted among 120 patients, including patients with psoriasis, rosacea, gastroesophageal reflux disease and irritable bowel syndrome.
Results. Patients received average results in the level of stress and anxiety. The highest degree of severity of the disease and its nuisance reported patients with gastrointestinal disease. All invited to the study patients evaluated effects of treatment of their disease as relatively low . In patients with psoriasissignificant relationships conserned the largest number of tested variables, as compared to other groups.
Conclusions. In all groups of patients partial correlation between the examined determinants of psychological and subjective assessment of symptoms and effects of its treatment was shown. The higher rating of the variables was most associated with a higher intensity of stress and anxiety.
Słowa klucze: subiektywna ocena choroby, stres, lęk
Key words: subjective evaluation of disease, stress, anxiety



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 239–253

Julita Świtalska
Funkcjonowanie poznawcze a przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów w okresie depresji
Cognitive functioning in depression and the course of bipolar affective disorder
Streszczenie
Cel badań: Poznanie zależności między funkcjonowaniem poznawczym pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową będących w okresie depresji a różnymi cechami klinicznymi choroby takimi jak: nasilenie objawów depresji, czas trwania choroby i wiek zachorowania, całkowita liczba przebytych epizodów, liczba epizodów manii, liczba epizodów depresji oraz liczba hospitalizacji.
Metoda: Przebadano 30 osób z rozpoznaniem choroby afektywnej dwubiegunowej (rozpoznanie ustalił psychiatra w oparciu o kryteria diagnostyczne ICD-10), leczonych w II Klinice Psychiatrycznej CSK lub w Szpitalu im. Babińskiego na terenie województwa łódzkiego. Pacjenci byli w wieku 18-68 lat (średnia=46, 18 kobiet i 12 mężczyzn) i w trakcie badania spełniali kryteria epizodu depresyjnego (Skala Depresji Hamiltona >11 punktów). Przedmiotem badania neuropsychologicznego były różne rodzaje pamięci operacyjnej oraz funkcje wykonawcze. Do badania zmiennych demograficznych i cech klinicznych choroby zastosowano ankietę.
Wyniki: Nie zaobserwowano, aby większe nasilenie objawów depresji pozostawało w istotnym statystycznie związku z gorszą sprawnością pamięci operacyjnej czy funkcji wykonawczych. Spośród cech klinicznych choroby jedynie większa liczba hospitalizacji okazała się wiązać z gorszym funkcjonowaniem poznawczym. Dłuższy czas trwania choroby i wcześniejsze jej wystąpienie okazało się wiązać z lepszymi wynikami w testach neuropsychologicznych. Nie wystąpiła istotna statystycznie zależność między całkowitą liczbą epizodów choroby, liczbą epizodów depresyjnych czy maniakalnych a wynikami w testach neuropsychologicznych.
Wnioski: Zaburzenia funkcjonowania poznawczego w chorobie afektywnej dwubiegunowej wydają się być stałą cechą obrazu klinicznego, niezależną od nasilenia objawów depresyjnych i pogarszają się wraz z postępem choroby mierzonym liczbą hospitalizacji.
Summary
Aim. The study aims were to demonstrate the relationship between neuropsychological functioning in depressed bipolar patients and clinical variables: intensity of depressive symptoms, age at onset, duration of illness, total number of episodes, number of maniac episodes, number of depressive episodes and number of hospitalizations.
Method. Cognitive functions were examined in 30 depressed bipolar patients aged 18-68 (M=45.6, SD= 12.6; 18 women and 12 men) who fulfilled ICD-10 criteria for depressive episode (Hamilton Depression Rating Scale score . 11). A neuropsychological battery assessed executive functions and working memory. Demographic and clinical variables were assessed with questionnaire.
Results: The results do not indicate relationship between the neuropsychological functioning and intensity of depressive symptoms. Number of hospitalizations seems to be related to severity of neuropsychological dysfunction. Longer duration of illness and earlier onset turned out to be connected with better neurocognitive functions. Total number of episodes, number of maniac and depressive episodes are not related to neuropsychological functioning.
Conclusions: Neuropsychological impairment in bipolar disorder seems to be stable trait, independent from intensity of depressive symptoms and they progress with course of illness measured by number of hospitalizations.
Słowa klucze: choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia funkcjonowania poznawczego, przebieg choroby
Key words: bipolar disorder, neurocognitive impairment, illness course



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 255–267

Monika Talarowska, Krzysztof Zboralski, Piotr Gałecki
Sprawność pamięci operacyjnej a nasilenie depresji po 8 tygodniach farmakoterapii
FREE ENGLISH FULLTEXT: Correlations between working memory effectiveness and depression levels after pharmacological therapy
Streszczenie
Cel. Celem pracy jest poznanie zależności pomiędzy sprawnością wzrokowo-przestrzennej oraz werbalnej pamięci operacyjnej a nasileniem poziomu depresji mierzonej Skalą Depresji Hamiltona (HDRS) po 8 tygodniach leczenia farmakologicznego lekami z grupy SSRI. Metoda. Zbadano 141 osób: 86 pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi (ZD) oraz 55 osób z grupy kontrolnej (osoby zdrowe, CG). W badaniu wykorzystano Test Łączenia Punktów (TMT) oraz Test Stroopa.
Wyniki. Osoby z grupy kontrolnej uzyskały wyższe wyniki niż grupa ZD przed rozpoczęciem farmakoterapii (ZD-I) w Teście Stroopa: RCNb/czas (p < 0,001), NCWd/czas (p < 0,001), NCWd/błędy (p < 0,001); TMT B (p = 0,009) oraz niż grupa ZD po 8 tygodniach leczenia (ZD-II) w Teście Stroopa: RCNb/czas, NCWd/czas (p < 0,001). Grupa ZD-II uzyskała wyższe wyniki niż grupa ZD-I w Teście Stroopa, NCWd/czas (p = 0,03), NCWd/błędy (p < 0,001), TMT A (p < 0,001), TMT B (p < 0,001). Słabsze wyniki w Teście Stroopa (NCWd/czas, p = 0,02, NCWd/błędy, p = 0,04) oraz w TMT A, p = 0,01, mogą być powiązane z wyższym nasileniem depresji po 8 tygodniach farmakoterapii.
Wnioski. 1. Zaburzenia depresyjne są powiązane z deficytami wzrokowo-przestrzennej oraz werbalnej pamięci operacyjnej.
2. Farmakoterapia przeciwdepresyjna poprawia efektywność wzrokowo-przestrzennej oraz werbalnej pamięci operacyjnej.
3. Wyższa efektywność pamięci operacyjnej w dniu rozpoczęcia terapii może być powiązana z mniejszym nasileniem depresji po 8 tygodniach leczenia.
Summary
Aim. The goal of the study was to identify possible associations between spatio-visual performance and verbal working memory, evaluated on admission, with the remission degree, assessed by the HDRS after 8-week pharmacotherapy with SSRI in a group of patients with depression.
Methods. 141 subjects were examined (patients with depressive disorders, DD: n = 86, healthy subjects, CG: n = 55). TMT and the Stroop Test were used.
Results. CG obtained higher results vs. DD-I patients (the evaluation started on the therapy onset) in the Stroop Test, RCNb/time (p < 0.001), NCWd/time (p < 0.001), NCWd/errors (p < 0.001), TMT B/time (p = 0.009). CG demonstrated higher results than DD-II patients (following eight weeks of pharmacological treatment) in the Stroop Test, RCNb/time and NCWd/time (p < 0.001). Compared to DD-I group, DD-II group achieved better results in the Stroop Test, NCWd/time (p = 0.03), NCWd/errors (p < 0.001), TMT, A (p < 0.001), B (p < 0.001). The lowest performance levels in the Stroop Test, NCWd/time (p = 0.02), NCWd/errors (p = 0.04) and in TMT, A/time (p = 0.01), may have been related to the highest depression levels after pharmacological treatment.
Conclusions. 1. Depressive disorders are associated with deteriorated efficiency of visual and verbal working memory.
2. Antidepressant treatment resulted in improved of visual and verbal working memory. 3. The better performance in the Stroop Test and in TMT on the first day of treatment may have influenced the noted reduction in severity of depressive symptoms after treatment with SSRI.
Słowa klucze: zaburzenia depresyjne, pamięć operacyjna, SSRI
Key words: depression, working memory, SSRI



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 269–279

Małgorzata Fornal-Pawłowska, Waldemar Szelenberger
Terapia poznawczo-behawioralna w leczeniu bezsenności przewlekłej
FREE ENGLISH FULLTEXT: Cognitive behavioral therapy for chronic insomnia
Streszczenie
Cel. Ocena skuteczności terapii poznawczo-behawioralnej (CBT-I) w leczeniu bezsenności przewlekłej.
Metoda. Spośród 236 pacjentów z bezsennością nieorganiczną (ICD-10), skierowanych na CBT-I (6 sesji w grupach 6–10 osób) wyselekcjonowano osoby bez innych zaburzeń psychicznych i innych zaburzeń snu (n = 72). Badania ukończyło 51 pacjentów (40 kobiet, średni wiek: 54,6 ± 13,9 roku, średni czas trwania bezsenności: 7 ± 6,3 roku). Do grupy tej dobrano parami 51 osób zdrowych (średni wiek: 55,4 ± 14,3 roku). Wyniki osób z bezsennością przed i po terapii porównywano do wyników grupy kontrolnej. Stosowano dziennik snu, Ateńską Skalę Bezsenności (AIS), Skalę Depresji Becka (BDI), Skalę Odpowiedzi Bezsennością na Stres (FIRST), kwestionariusz jakości życia SF-36 oraz Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (STAI).
Wyniki. W pomiarach początkowych grupy różniły się pod względem większości zmiennych zależnych. Po terapii w grupie osób z bezsennością obserwowano istotną poprawę wszystkich parametrów snu: latencji snu, liczby i czasu nocnych przebudzeń, czasu snu, wydajności i jakości snu oraz częstości stosowania leków nasennych. Wynikom tym towarzyszył spadek punktacji AIS i FIRST, zmniejszenie objawów depresyjnych i lękowych oraz lepsza ocena poziomu energii oraz funkcjonowania społecznego. Wszystkie zmiany utrzymały się po trzech miesiącach od zakończenia terapii. Tylko 10/51 pacjentów nie uzyskało poprawy istotnej klinicznie w którymkolwiek z pomiarów po zakończeniu leczenia. Po terapii pacjenci przestali istotnie różnić się od osób zdrowych pod względem liczby nocnych przebudzeń, jakości snu, samopoczucia rano, objawów depresyjnych, lękowych oraz jakości życia związanej ze zdrowiem psychicznym.
Wnioski. Udział w poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności wiązał się z trwałą, istotną klinicznie poprawą snu nocnego oraz funkcjonowania za dnia.
Summary
Aim. To evaluate the efficacy of cognitive behavioral therapy (CBT-I) in chronic insomnia treatment.
Method. 236 patients with ICD-10 nonorganic insomnia were assigned to group CBT-I (6 sessions, 6-10 patients). From this pool, 72 participants with no history of other psychiatric or sleep disorders conditions were selected. Eventually, 51 patients (40 female, mean age: 54.6±13.9y, mean insomnia duration: 7±6.3y) and 51 matched healthy controls (mean age: 55.4±14.3y) completed the study. Outcomes in the insomnia group at baseline and post-treatment were compared to control group. Subjects underwent sleep diary, the Athens Insomnia Scale (AIS), the Beck Depression Inventory (BDI), the Ford Insomnia Response to Stress Test (FIRST), the SF-36 questionnaire and the State-Trait Anxiety Inventory (STAI).
Results. At baseline, groups differed significantly in most dependent variables. At post-treatment, a substantial improvement in all sleep parameters was observed in insomnia group: sleep latency, number of awakenings, wake time after sleep onset, sleep time, sleep efficiency, sleep quality and frequency of hypnotic use. These outcomes were accompanied by lower AIS and FIRST scores, reductions of depression and anxiety symptoms, and improved energy and social functioning ratings. All changes were maintained during the 3-month follow-up. Only 10/51 patients had no clinically meaningful improvement at any post-treatment time points. After the therapy, patients did not differ significantly from good sleepers in number of awakenings, sleep quality, feeling in the morning, depression and anxiety symptoms, and quality of life related to mental health.
Conclusions. The CBT-I produced a sustained, clinically meaningful improvement in nocturnal sleep and daytime functioning. Słowa klucze: bezsenność przewlekła, terapia poznawczo-behawioralna, funkcjonowanie w ciągu dnia
Key words: chronic insomnia, cognitive behavioral therapy, daytime functioning



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 281–291

Magdalena Błachno, Artur Kołakowski, Stanisław Wójtowicz, Tomasz Wolańczyk, Anita Bryńska, Agnieszka Pisula, Małgorzata Złotkowska
Samoocena chłopców z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi – doniesienie wstępne
Self-esteem of boys with attention deficit hyperactivity disorder – pilot study
Streszczenie
Cel. Porównanie samooceny chłopców z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) i zdrowych rówieśników; ustalenie, które z objawów ADHD, opozycyjno-buntowniczych zaburzeń zachowania (ODD) lub poważnych zaburzeń zachowania (CD) są najsilniej powiązane z samooceną.
Metoda. polska wersja The Harter Self-Esteem Questionnaire (HSEQ) została wypełniona przez chłopców z ADHD oraz z grupy kontrolnej. W grupie z ADHD przeprowadzono dodatkowe badania w celu zdiagnozowania ODD lub CD.
Wyniki. Chłopcy z ADHD istotnie różnili się od rówieśników w zakresie podskali samooceny całkowitej, podskali akceptacji społecznej oraz podskali umiejętności szkolnych. Nie wykazano istotnego wpływu ilości i nasilenia objawów ADHD oraz ODD na samoocenę osób z ADHD. Ilość i nasilenie objawów CD istotnie koreluje z wynikiem we wszystkich podskalach HSEQ (samooceny całkowitej, umiejętności szkolnych, akceptacji społecznej, wysportowania, atrakcyjności fizycznej, zachowania).
Wnioski. Chłopcy z ADHD mają gorszą samoocenę od swoich rówieśników w zakresie samooceny całkowitej, akceptacji społecznej oraz umiejętności szkolnych. W grupie z ADHD największy wpływ na obniżenie samooceny ma obecność poważnych zaburzeń zachowania.
Summary
Aim. To compare the self concept of boys with ADHD and health subjects; to determine which symptoms of ADHD, oppositional defiant disorder (ODD) or conduct disorder (CD) have the greatest impact on self-concept.
Method. Polish version of The Harter Self-Esteem Questionnaire (HSEQ) was filled by boys with ADHD and control group. In addition, a diagnosis of ODD and CD was made in ADHD group.
Results. A significant difference was observed between boys with ADHD and control group on the following scales of HSEQ: Global Self-Esteem Subscale, Social Acceptance Subscale and Scholastic Performance Subscale. No significant influence of the quantity and intensity of ADHD and ODD symptoms on self-esteem was found. A significant correlation was indicated
between all scales of HSEQ and quantity and intensity of symptoms of ADHD. Conclusions. Boys with ADHD have lower self-esteem than their healthy peers and their global self-esteem, social acceptance and school skills are most affected. The presence of conduct disorder (CD) had the greatest impact on the decrease of self esteem in ADHD group.
Słowa klucze: zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zaburzenia zachowania, samoocena
Key words: attention deficit hyperactivity disorder, conduct disorder, self-esteem



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 293–302

Monika Szewczuk-Bogusławska, Halina Flisiak-Antonijczuk
Czy zmiana kryteriów diagnostycznych ułatwi rozpoznanie ADHD u dorosłych?
Will new diagnostic criteria facilitate the diagnostic process of ADHD in adults?
Streszczenie
ADHD jest zaburzeniem, które rozpoczyna się w okresie dzieciństwa. W świetle współczesnej wiedzy w ok. 60% przypadków ADHD stwierdzonego u dzieci, objawy zaburzenia utrzymują się do okresu dorosłości. Badania epidemiologiczne wskazują, że ADHD stwierdza się u ok. 2–5% populacji osób dorosłych. Konsekwencje zaburzenia są poważne i dotyczą sfery zdrowotnej, osobistej i zawodowej pacjenta. Rozpoznanie ADHD u osoby dorosłej jest oparte o kryteria diagnostyczne opracowane dla dzieci. Powoduje to różne trudności i wątpliwości diagnostyczne, może także prowadzić do zjawiska niedoszacowania częstotliwości występowania  zaburzenia u dorosłych. W artykule omówiono wady aktualnie obowiązujących kryteriów diagnostycznych w ICD-10 i DSM-IV w odniesieniu do diagnostyki osób dorosłych. Przytoczono propozycje zmian przedstawiane przez badaczy zajmujących się problemem ADHD u dorosłych, mające na celu ułatwienie klinicystom rozpoznania tego zaburzenia. Najważniejsze propozycje to: w odniesieniu do objawów - włączenie dodatkowych symptomów opisujących specyfikę nadruchliwości osób dorosłych oraz obniżenie ilości objawów niezbędnych do rozpoznania zaburzenia, w odniesieniu do kryterium wieku – podwyższenie wieku (objawy powinny się pojawić przed 12 r.ż).
Summary
ADHD is traditionally described as a pediatric disorder. According to contemporary knowledge in around 60% of children suffering from ADHD symptoms of the disorder persist into adulthood. The epidemiological data show the 2-5% prevalence of ADHD in adults. The consequences of the disorder are serious and may cause other health problems and impairments
in occupational and individual functioning. The diagnosis of ADHD in adult is based on diagnostic criteria which were created for children. As a result, many difficulties and doubts appear during diagnostic process, and it may also lead to underdiagnosis of ADHD in adults. The paper presents disadvantages of the current diagnostic criteria of ADHD in adults in both DSM-IV and ICD-10. Suggestions of authorities concerning the changes, which may facilitate the diagnosis of ADHD were discussed. The most important proposals are: with reference to symptoms – the inclusion of additional symptoms describing the specificity of hyperactivity in adults and the reduction of number of symptoms, which should be fulfilled to set the diagnosis; with reference to age-onset criterion – the increase of age level (symptoms should begin before 12).
Słowa klucze: ADHD, dorośli, kryteria diagnostyczne
Key words: ADHD, adults, diagnostic criteria



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 303–312

Katarzyna Krysiak-Rogala, Wojciech Jernajczyk
Zaburzenia snu u dzieci i młodzieży z zaburzeniami i chorobami psychicznymi – zaburzenia afektywne i lękowe
Sleep disturbances in children and adolescents with psychiatric disorders – affective and anxiety disorders
Streszczenie
Występowanie zaburzeń snu u dzieci i młodzieży szacuje się w granicach 25-40% tej populacji. Wśród dzieci, u których rozpoznaje się zaburzenia psychiczne, zakłócenia procesu snu pojawiają się jeszcze częściej. Zaburzenia snu są objawem wielu chorób i zaburzeń psychicznych, mają duży wpływ na nasilenie innych objawów choroby i zwykle utrudniają leczenie. Badania epidemiologiczne i kliniczne wykazały, że dzieci w tej grupie najczęściej cierpią z powodu przewlekłej bezsenności, ale także stosunkowo często obserwuje się u nich pierwotne zaburzenia snu, takie jak zespół niespokojnych nóg czy bezdech obturacyjny. Z drugiej strony są dowody na to, że bezsenność pierwotna może być czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób psychicznych, szczególnie zaburzeń depresyjnych i lękowych, a nawet może dawać objawy typowe dla zaburzeń psychicznych. Nieliczne są badania dotyczące farmakoterapii stosowanej w zaburzeniach snu u dzieci. Jako leczenie pierwszego rzutu zalecane są metody pozafarmakologiczne.
Summary
Sleep disorders are common in children and adolescents, their incidence is estimated to be within 25-40%. Among children with psychiatric disorders, sleep problems often arise. Sleep disorders are a symptom of many mental illnesses, they have a major impact on the severity of other symptoms of the disease and the treatment is often difficult. Epidemiological and clinical studies have shown that children in this group often suffer from chronic insomnia, but also relatively frequently are seen in them primary sleep disorders such as restless legs syndrome or obstructive sleep apnea. On the other hand, there is evidence that primary insomnia may be a risk factor for many psychiatric diseases especially depression and anxiety disturbances, and may even produce symptoms of mental illness. Researches regarding pharmacotherapy in pediatric sleep disorders are limited. As a first-line treatment nonpharmacologic strategies are usually recommended.
Słowa klucze: zaburzenia psychiczne, dzieci, zaburzenia snu
Key words: mental disorders, children, sleep disorders



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 313–324

Monika Wiłkość, Paweł Izdebski, Ludmiła Zając-Lamparska
Pamięć prospektywna – pojęcia, metody badania, podłoże neuroanatomiczne oraz jej deficyty w chorobach psychicznych
Prospective memory – concepts, methods of assessment, neuroanatomical bases and its deficits in mental disorders
Streszczenie
W ostatnich dwóch dekadach zeszłego stulecia nastąpił zwrot w badaniach nad pamięcią. W psychologii pamięci rozwinęło się podejście określone jako ekologiczne, które wynikało z krytyki podejścia laboratoryjnego. Jednym ze skutków tej zmiany było zapoczątkowanie badań nad pamięcią obejmującą plany na przyszłość, co zaowocowało wyodrębnieniem się pojęcia pamięci prospektywnej (prospective memory). Pamięć prospektywna wykorzystywana jest w wielu aspektach życia codziennego. Dotyczy zapamiętywania planów i zamiarów, jest związana z pamiętaniem o wykonaniu określonej czynności czy zadania w przyszłości. Wyróżnia się pamięć prospektywną opartą na zdarzeniach (event-based prospective memory), pamięć prospektywną opartą na czasie (time-based prospective memory) oraz pamięć prospektywną opartą na aktywności (activity-based prospective memory). Obecnie badania na temat pamięci prospektywnej mają już swój własny paradygmat badawczy i narzędzia pomiaru a zainteresowanie badaczy tym zagadnieniem systematycznie wzrasta. Oceny pamięci prospektywnej dokonuje się na różne sposoby. Wśród nich najczęściej wymieniane są: a) kwestionariusze, b) testy psychologiczne, c) procedury eksperymentalne. Wśród tych ostatnich wprowadzić można dodatkowo rozróżnienie na eksperymenty prowadzone w warunkach naturalnych oraz procedury laboratoryjne. W literaturze polskojęzycznej, nadal niewiele jest prac związanych z tym tematem. Celem artykułu jest przybliżenie zagadnienia pamięci prospektywnej, przegląd badań dotyczących metod jej pomiaru stosowanych w badaniach naukowych i praktyce klinicznej, podłoża neuroanatomicznego oraz sprawności funkcjonowania pamięci prospektywnej w wybranych zaburzeniach psychicznych. Praca ma także na celu zwrócenie uwagi klinicystów na pamięć prospektywną jako obszar istotny dla pełnej diagnozy procesów poznawczych.
Summary
In the last two decades of the last century there has been a shift in the studies on memory. In psychology of memory the criticism of the laboratory approach resulted in development of the ecological approach. One of the effects of this change was to initiate researches on memory that includes plans for the future, which has resulted in the distinction of the concept of prospective memory. Prospective memory is used in many aspects of everyday life. It deals with remembering intentions and plans, it is connected with remembering about specific task or activity in the future. There are three types of PM: event-based prospective memory, time-based prospective memory and activity-based prospective memory. Current research in this field have already established its own paradigm and tools measuring PM and there is still increasing scientific interest in this issue. Prospective memory assessment may be carried out in various ways. Among them, the most frequently used are:
a) questionnaires, b) psychological tests, c) experimental procedures. Within the latter, the additional distinction can be introduced for: the experiments conducted under natural conditions and the laboratory procedures. In Polish literature, there are only a few articles on PM. The aim of this work is to review studies on assessment methods of PM. Its neuroanatomical bases and its functioning in different mental disorders are analyzed. The work is aimed to focus clinicians attention on prospective memory as an area which is important for complex diagnosis of cognitive processes.
Słowa klucze: pamięć prospektywna, metody badania, neuroanatomia
Key words: prospective memory, methods of assessment, neuroanatomy


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 325–334

Agnieszka Kałwa
Impulsywność a podejmowanie decyzji u osób uzależnionych od alkoholu
FREE ENGLISH FULLTEXT:  Impulsivity and decision making in alcohol-addicted individuals
Streszczenie
Procesy podejmowania decyzji to coraz częściej podejmowany problem badawczy. Uzależnienie od alkoholu wiąże się z podejmowaniem niekorzystnych decyzji mimo świadomości ich negatywnych konsekwencji. Istotną rolę w podejmowaniu decyzji u osób uzależnionych od alkoholu przypisuje się impulsywności. Można ją rozpatrywać w kategoriach zaburzeń elastyczności poznawczej i/lub behawioralnej, przejawiających się w zaburzeniach funkcji poznawczych, które m.in. utrudniają, a nawet uniemożliwiają szybką, adekwatną ocenę sytuacji i dostosowanie swojego zachowania do jej wymogów. Badania z dziedzin neurobiologii i genetyki wskazują na związek tego rodzaju impulsywności z określoną predyspozycją genetyczną. Impulsywność u osób uzależnionych od alkoholu może być rozumiana także w kategoriach określonych cech osobowości. Przykładem jest poszukiwanie nowości w koncepcji temperamentu i charakteru Cloningera. Chociaż samo pojęcie impulsywności u alkoholików stanowiło przedmiot wielu prac, dotychczas niewiele z nich obejmuje także badanie procesów decyzyjnych. W pracach dotyczących podejmowania decyzji u osób uzależnionych od alkoholu zauważa się przede wszystkim istotny związek tych procesów z impulsywnością behawioralną, definiowaną w różny sposób – sam proces niekorzystnego podejmowania decyzji uważany jest przez niektórych autorów za przejaw impulsywności. Na podstawie wyników przytoczonych prac teoretycznych i badawczych wydaje się, że aby określić wpływ impulsywności na proces podejmowania decyzji, warto byłoby bardziej precyzyjnie zdefiniować samo pojęcie impulsywności. Należałoby również określić, czy i w jakim stopniu obydwie zmienne (impulsywność i podejmowanie decyzji) można rozpatrywać jako odrębne.
Summary
Decision making processes are the research problem, that has been increasingly undertaken. Alcohol addiction is a disease associated with unfavorable decision making, in spite of its negative consequences. Impulsivity plays an important role in alcoholics’ decision making. It can be understood in terms of behavioral and/or cognitive flexibility disorders, that manifest in cognitive function disorders, making it difficult or even impossible to quickly and adequately assess the situation and to adjust behavior according to its requirements. Neurobiological and genetic research indicate the existing relationship between impulsivity and certain genetic predisposition. In alcohol addicts, impulsivity can be understood also in terms of specific personality traits, e.g. novelty seeking according to the theory of Cloninger. Although the concept of impulsivity itself has been the main topic of many studies, not many of them concern also decision making processes. In studies concerning alcoholics’ decision making, the relationship between this processes and behavioral impulsivity defined in many different ways, has been noticed. Some of these works define unfavorable decision making processes itself as a feature of impulsivity. Based on the results of theoretical works and research studies, it seems that it would be worth to define more precisely the concept of impulsivity, in order to determine its effect on decision making. The assessment of whether - and to what extent - the two variables (impulsivity and decision making) can be considered as separate should also be taken into account.
Słowa klucze: alkohol, impulsywność, podejmowanie decyzji, funkcje poznawcze, osobowość
Key words: alcohol, impulsivity, decision making, cognitive functions, personality



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 335–352

Michał Błachut, Karina Badura-Brzoza, Magdalena Jarząb, Piotr Gorczyca, Robert Teodor Hese
Podwójna diagnoza u osób uzależnionych lub szkodliwie używających substancji psychoaktywnych
Dual diagnosis in psychoactive substance abusing or dependent persons
Streszczenie
Wstęp. W ostatnich latach na świecie notuje się systematyczny wzrost używania substancji psychoaktywnych. Coraz częściej problemem pracowników służby zdrowia jest współwystępowanie zaburzeń psychicznych i fizycznych związanych z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych u leczonych chorych. Podwójna diagnoza (PD) jest terminem klinicznym, który określa współwystępowanie u tej samej osoby zaburzenia psychicznego oraz zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych (SP). Celem pracy jest ocena częstości występowania PD u osób uzależnionych lub szkodliwie używających SP hospitalizowanych w latach 1994–2005, ocena rodzaju współwystępujących zaburzeń psychicznych oraz ocena przebiegu leczenia chorych w trzech grupach: pacjentów z PD, uzależnionych i szkodliwie używających SP oraz pacjentów z zaburzeniami psychicznymi bez uzależnienia.
Metody. Badaniem retrospektywnym objęto dokumentację medyczną 4 349 osób hospitalizowanych w latach 1994–2005 na oddziale psychiatrycznym. Wyodrębniono dwie grupy chorych: uzależnionych lub szkodliwie używających SP (n = 825) oraz pacjentów z PD (n = 362). Utworzono grupę kontrolną (n = 200) pacjentów z rozpoznaniem zaburzeń psychicznych bez używania SP.  W ww. grupach analizowano czynniki socjodemograficzne, liczbę i długość hospitalizacji, występowanie zachowań agresywnych, prób samobójczych i wypisów ze szpitala na własne żądanie. W grupie pacjentów z PD podjęto próbę ustalenia zależności między używaniem SP a współwystępującymi zaburzeniami psychicznymi.
Wyniki. Częstość występowania PD u wszystkich hospitalizowanych osób w badanym okresie wynosiła 8,3%, natomiast wśród nadużywających SP – 30,5%. Wykazano, że pacjenci z PD są statystycznie dłużej hospitalizowani, częściej rehospitalizowani i wypisywani ze szpitala na własne żądanie, częściej dokonują prób samobójczych i wykazują zachowania agresywne. Najczęściej rozpoznawanym uzależnieniem było uzależnienie od alkoholu z najczęściej wtórnie rozpoznawanymi zaburzeniami nastroju (choroby afektywne).
Summary
Background. There has been noticed a systematic growth of using psychoactive substance (SP) in last years. The co-occurrence of mental and physical disorders related to substance abuse of treated patients is more often a serious problem to medical services. Dual diagnosis (DD) is a clinical term referring to co-morbidity or the co-occurrence in the same individual of a psychoactive substance use disorder and another psychiatric disorder. The aim of the study is to investigate the prevalence of dual diagnosis in patients with diagnosis of substance use disorder hospitalized in years 1994-2005, to assess the kind of co-morbid mental disorders and the course of treatment in three groups: patients with DD, with diagnosis of mental disorder without substance use and with diagnosis related to substance use.
Methods. The retrospective study of 4 349 case records of patients hospitalized in the department of psychiatry in years 1994–2005. Out of this number two groups of patients were separated: persons abusing or dependent on SP (n = 825) and patients with dual diagnosis (n = 362). The control group (n = 200) was created among patients with mental disorders and without SP abuse. Socio-demographic factors, number and the length of hospitalizations, aggressive behaviours, suicide attempts, discharges from hospital on demand were analyzed. In the DD group there was an attempt to evaluate the relation between substance use disorders and co-occuring mental disorders performed.
Results. The frequency of DD among all patients hospitalized in the studied period of time was 8.3%, whereas among patients abusing SP was 30.5%. This study demonstrates that patients with the DD are statistically longer hospitalized, discharged from hospitals at their own request and more often need treatment in hospitals, statistically more often try to commit suicide and perform aggressive behavior. Mental disorders were substantially often secondary to substance related disorders in the DD group. There was proved that patients mainly abused alcohol and the most frequent mental disorder were mood (affective) disorders.
Słowa klucze: podwójna diagnoza, uzależnienie, zaburzenia nastroju
Key words: dual diagnosis, dependence, mood disorders, substance-related disorders



Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 2
strony 353–360

Anna Poleszczyk, Łukasz Święcicki
Syndrom jerozolimski – opis przypadku
FREE ENGLISH FULLTEXT:  Jerusalem syndrome – a case report
Streszczenie
Cel. Celem pracy było zaprezentowanie przypadku pacjentki, u której wystąpiły ostre objawy psychotyczne podczas zwiedzania Jerozolimy.
Metoda. Analiza przypadku klinicznego i dokumentacji medycznej.
Wyniki. Opisana 62-letnia kobieta z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie przybyła z mężem do Jerozolimy w ramach zorganizowanej wycieczki. Wystąpiło u niej ostre zaburzenie psychotyczne poprzez pewne etapy charakterystyczne dla trzeciego typu syndromu jerozolimskiego. Objawy psychopatologiczne szybko ustąpiły po powrocie do Polski i przyjęciu do szpitala, gdzie wdrożono leczenie przeciwpsychotyczne.
Wnioski. Pomimo rzadkiego występowania tego zjawiska warto pamiętać, że syndrom jerozolimski można podzielić na trzy podtypy, zależnie od przebiegu klinicznego, wywiadu chorego w kierunku zaburzeń psychicznych i podział ten ma pewne implikacje kliniczne. Syndrom ten można także rozważać w kontekście pewnych czynników związanych ogólnie z podróżowaniem, które mogą przyczyniać się do występowania zaburzeń psychicznych u podróżnych. Przebieg zaburzeń psychicznych, które wystąpiły u opisanej pacjentki, przypominał trzeci typ syndromu jerozolimskiego, pomimo że w przeszłości leczyła się psychiatrycznie i prawdopodobnie podróże przyczyniały się do występujących u niej dekompensacji. W praktyce należy pamiętać, że u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie ważna może być ich ocena kliniczna przed planowaną podróżą.  U pacjentów dotąd zdrowych, u których pojawia się trzeci typ syndromu jerozolimskiego, wczesna interwencja i odseparowanie od Jerozolimy i jej miejsc świętych oraz kontakt tych osób z ich rodzinami są kluczowe dla ich szybkiego powrotu do zdrowia.
Summary
Aim. The aim of the paper was to present the case of a patient who developed acute psychotic symptoms on her visit to Jerusalem.
Method. The analysis of the clinical case and medical history.
Results. The presented 62-year-old women with a history of previous psychiatric disorder arrived with her husband to Jerusalem as a part of organised touristic group. She developed acute psychotic reaction through some stages characteristic for the third type of Jerusalem syndrome. Symptoms resolved completely soon after returning to Poland and admission to the hospital where an antipsychotic treatment was performed.
Conclusions. Despite the rare occurrence of this phenomenon, it is worth noting that we can divide Jerusalem syndrome into three types depending on its clinical course, patient’s history of previous psychiatric disorders and this division has some clinical implications. This syndrome can be also considered in the context of some factors connected with travelling in general which may be responsible for psychiatric disturbances occurring among travelers. The course of psychiatric disturbances in the presented patient resembled the third type of Jerusalem syndrome despite her past psychiatric history and probably travelling caused her decompensations. In clinical practice we have to remember that in case of the patients with a known psychiatric history, clinical evaluation may be useful before travelling. In previously healthy patients developing the third type of the Jerusalem syndrome early intervention and separation from Jerusalem and its holy places and their contact with family are crucial for soon recovery.
Słowa klucze: syndrom jerozolimski, psychoza reaktywna, opis przypadku
Key words: Jerusalem syndrome, reactive psychosis, case report



omówienia książek i czasopism
Janusz Heitzman
G.O. Gabbard, L. Weiss Roberts, H. Crisp-Han, V. Ball, G. Hobday, F. Rachal PROFESONALIZM W PSYCHIATRII



Kronika
Katarzyna Cyranka
Sprawozdanie ze stażu dydaktycznego w Monachium




ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP